401
حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم

از نظر اسلام ، طبابت افراد غير متخصّص ، ممنوع است و نظام اسلامى موظّف است از كار كردن آنان جلوگيرى كند و در صورت سرپيچى ، آنان را مانند روحانى نمايان فاسق ، زندانى كند. امام على عليه السلام ، در اين باره مى فرمايد :
يَجِبُ عَلَى الإِمامِ أن يَحبِسَ الفُسّاقَ مِنَ العُلَماءِ وَالجُهّالَ مِنَ الأَطِبّاءِ . ۱
بر امام ، لازم است عالمان تبهكار و پزشكان ناآگاه را به زندان در افكند .
مقدّم داشتن ضرورت زندانى كردن علماى فاسق بر پزشكان جاهل در اين حديث نيز ، از آن جهت است كه خطر طبيب نمايان روحانى براى جامعه اسلامى، بيش از طبيب نمايان جسمانى است.
بارى ، پزشك غير متخصّص ، در صورتى كه اقدام به طبابت كرد و موجب زيان بيمار گرديد ، علاوه بر اين كه مرتكب گناه شده ، بر اساس قانون «ضِمان» ، ضامن است ، چنان كه از پيامبر اسلام روايت شده است كه :
مَن تَطَبَّبَ ولَم يُعلَم مِنهُ طِبٌّ قَبلَ ذلِكَ ، فَهُوَ ضامِنٌ . ۲
هر كس بدون سابقه [وتخصّص لازم] به كار طبابت دست يازد ، ضامن است .
همچنين ، طبيب متخصّص ، اگر در انجام دادن وظيفه خود ، كوتاهى كند و اين كوتاهى به فساد بينجامد ، ضامن خواهد بود . ۳

1.. ر. ك : دانش نامه احاديث پزشكى : ج۱ ص ۶۹ ح ۳۵ .

2.. ر. ك : ص ۳۹۰ ح ۱۰۷۱۳ .

3.. ر. ك : دانش نامه احاديث پزشكى : بخش يكم / فصل دوم : آداب طبابت و وظايف طبيب / مسئول بودن پزشك در صورت به بار آوردن خسارت . براى آگاهى از جزئيات احكام مربوط به ضمان ، به كتاب هاى فقهى مربوط به ضمان و عدم ضمان پزشك ، رجوع شود .


حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
400

نشست و برخاست ها به امانت است و افشاى راز برادرت نيز خيانت . پس ، از اين كار ، بپرهيز .

۸ . ايجاد اميدوارى در دلِ بيمار

يأس و نوميدى ، موجب تشديد بيمارى است و بيش از بيمارى براى بيمار ، رنج آور است . به گفته امام على عليه السلام :
أعظَمُ البَلاءِ انقِطاعُ الرَّجاءِ . ۱
سخت ترين بلا ، گسستن اميد است .
بلكه گاه نوميدى ، سبب مرگ بيمار مى گردد ، چنان كه امام على عليه السلام مى فرمايد:
قَتَلَ القُنوطُ صاحِبَهُ . ۲
نوميدى ، آن كس را كه دامنگيرش بشود ، مى كُشد .
به عكس ، اميد به درمان ، از رنج بيمارى مى كاهد و به بيمار ، قدرت غلبه بر بيمارى مى دهد و درمان را تسريع مى نمايد . از اين رو ، يكى از وظايف مهمّ پزشكى ، بويژه در مورد بيمارى هاى خطرناك ، تقويت روحيه بيمار و ايجاد اميد در اوست .
گفتنى است كه بهترين راه اميدوار كردن بيمار ، تقويت حسّ مذهبى ، توكّل به خدا و اعتقاد به اين حقيقت است كه طبيب واقعى ، خداست و درمان هيچ دردى براى خداوند متعال ، دشوار نيست و چه بسا دردهاى بى درمان كه با دعا شفا يافته است و به هر حال ، خداوند متعال ، چيزى جز خير و صلاح و سود انسان را نمى خواهد.

۹ . جلوگيرى از طبابت افراد غير متخصّص

1.غرر الحكم : ح ۲۸۶۰ .

2.. غرر الحكم : ح ۶۷۳۱ و ۶۸۲۳ ، عيون الحكم و المواعظ : ص۳۷۰ ح۶۲۴۷ .

  • نام منبع :
    حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله و سلّم - جلد سیزدهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1386
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6872
صفحه از 573
پرینت  ارسال به