179
دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن و حديث - جلد نهم

۲۵۷۸.تهذيب الكمالـ به نقل از يحيى بن معين ، در باره تاريخ تولّد عمر بن سعد ـ: او، در سال مرگ عمر بن خطّاب، به دنيا آمد . ديگران گفته اند كه : در دوران پيامبر عليه السلام به دنيا آمد.

۲۵۷۹.الإرشادـ به نقل از عبد اللّه بن شَريك عامرى ـ: من از ياران امام على عليه السلام مى شنيدم كه هر وقت ، عمر بن سعد از درِ مسجد وارد مى شد، مى گفتند: اين ، كشنده حسين بن على است. و اين ، پيش از كشته شدن امام حسين عليه السلام بود .

۲۵۸۰.الإرشادـ به نقل از سالم بن ابى حفصه ـ: عمر بن سعد به امام حسين عليه السلام گفت: اى ابا عبد اللّه ! در اطراف ما ، افراد سفيهى هستند كه مى پندارند من تو را مى كشم.
امام حسين عليه السلام به او فرمود : «آنان سفيه نيستند ؛ بلكه عاقل اند ؛ امّا آنچه مايه روشنىِ چشم من است ، اين است كه تو پس از من ، گندم عراق را به مدّت بسيار كمى خواهى خورد» .

۲۵۸۱.الأمالى ، طوسىـ به نقل از مدائنى ، از راويانش ـ: از مختار ـ كه رحمت خدا بر او باد ـ براى عمر بن سعد بن ابى وقّاص ، درخواست امان شد ؛ ولى به شرط اين كه از كوفه بيرون نرود، به او امان داد ، كه اگر برود ، خونش بر باد رفته است.
مردى نزد عمر بن سعد آمد و گفت: من شنيده ام كه مختار ، سوگند ياد كرده كه مردى را بكُشد ! به خدا سوگند، من كسى را جز تو ، گمان ندارم.
عمر جبن سعدج از كوفه بيرون آمد تا به حمّام ۱ رسيد . به او گفته شد: فكر مى كنى اين كارت بر مختار پوشيده مى ماند؟ ! او شبانه باز گشت و داخل خانه اش شد.
وقتى صبح شد، من بر مختار وارد شدم . هيثم بن اسود آمد و نشست . حفص پسر عمر بن سعد آمد و به مختار گفت: جپدرمج ابو حفص ، برايت پيام داد كه: بر اساس همان عهد و قرارى كه ميان ما و تو هست، ما را در جايگاهمان نگه دار.
مختار گفت: بنشين. و ابو عَمره را صدا زد. مردى كوتاه آمد ، در حالى كه صداى چكاچك آهن سلاحش بلند شده بود. مختار با او درِ گوشى سخن گفت و دو نفر را هم خواست و به آنها گفت: با او برويد. به خدا سوگند ، خيال نمى كردم كه به خانه عمر بن سعد رسيده باشد كه سرش را آورد.
مختار به حفص گفت: اين را مى شناسى؟
گفت: «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّـآ إِلَيْهِ رَ جِعُونَ» ؛ آرى.
مختار گفت: اى ابو عمره ! او را به عمر ، ملحق كن. او حفص را هم كشت.
آن گاه مختار ـ كه رحمت خدا بر او باد ـ گفت: عمر در برابر حسين عليه السلام و حفص در برابر على بن الحسين ، هر چند كه برابر نيستند.

1.منظور ، حمّام سعد (در راه حاجيان در كوفه) يا حمّام اَعيَن (در كوفه) است .


دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن و حديث - جلد نهم
178

۲۵۷۸.تهذيب الكمال عن يحيى بن معينـ في مَولِدِ عُمَرَ بنِ سَعدٍ ـ: وُلِدَ عامَ ماتَ عُمَرُ بنُ الخَطّابِ .
وقالَ غَيرُهُ : وُلِدَ في عَصرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه و آله . ۱

۲۵۷۹.الإرشاد عن عبد اللّه بن شريك العامري :كُنتُ أسمَعُ أصحابَ عَلِيٍّ عليه السلام ـ إذا دَخَلَ عُمَرُ بنُ سَعدٍ مِن بابِ المَسجِدِ ـ يَقولونَ : هذا قاتِلُ الحُسَينِ بنِ عَلِيٍّ عليه السلام ، وذلِكَ قَبلَ قَتلِهِ بِزَمانٍ . ۲

۲۵۸۰.الإرشاد عن سالم بن أبي حفصة :قالَ عُمَرُ بنُ سَعدٍ لِلحُسَينِ عليه السلام : يا أبا عَبدِ اللّهِ ، إنَّ قِبَلَنا ناسا سُفَهاءَ يَزعُمونَ أنّي أقتُلُكَ .
فَقالَ لَهُ الحُسَينُ عليه السلام : إنَّهُم لَيسوا بِسُفَهاءَ ، ولكِنَّهُم حُلَماءُ ، أما إنَّهُ يَقَرُّ عَيني ألّا تَأكُلَ بُرَّ العِراقِ بَعدي إلّا قَليلاً . ۳

۲۵۸۱.الأمالي للطوسي عن المدائني عن رجاله :كانَ المُختارُ رَحِمَهُ اللّهُ قَد سُئِلَ في أمانِ عُمَرَ بنِ سَعدِ بنِ أبي وَقّاصٍ ، فَآمَنَهُ عَلى أن لا يَخرُجَ مِنَ الكوفَةِ ، فَإِن خَرَجَ مِنها فَدَمُهُ هَدَرٌ . قالَ : فَأَتى عُمَرَ بنَ سَعدٍ رَجُلٌ ، فَقالَ : إنّي سَمِعتُ المُختارَ يَحلِفُ لَيَقتُلَنَّ رَجُلاً ، وَاللّهِ ، ما أحسَبُهُ غَيرَكَ . قالَ :
فَخَرَجَ عُمَرُ حَتّى أتَى الحَمّامَ ۴ ، فَقيلَ لَهُ : أتَرى هذا يَخفى عَلَى المُختارِ ؟ فَرَجَعَ لَيلاً ، فَدَخَلَ دارَهُ .
فَلَمّا كانَ الغَدُ غَدَوتُ ، فَدَخَلتُ عَلَى المُختارِ ، وجاءَ الهَيثَمُ بنُ الأَسوَدِ فَقَعَدَ ، فَجاءَ حَفصُ بنُ عُمَرَ بنِ سَعدٍ ، فَقالَ لِلمُختارِ: يَقولُ لَكَ أبو حَفصٍ : أنزِلنا بِالَّذي كانَ بَينَنا وبَينَكَ . قالَ : اِجلِس ، فَدَعَا المُختارُ أبا عَمرَةَ ، فَجاءَ رَجُلٌ قَصيرٌ يَتَخَشخَشُ فِي الحَديدِ فَسارهُ ، ودَعا بِرَجُلَينِ ، فَقالَ : اِذهَبا مَعَهُ ، فَذَهَبَ فَوَاللّهِ ما أحسَبُهُ بَلَغَ دارَ عُمَرَ بنِ سَعدٍ حَتّى جاءَ بِرَأسِهِ .
فَقالَ المُختارُ لِحَفصٍ : أتَعرِفُ هذا ؟ فَقالَ : «إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّـآ إِلَيْهِ رَ جِعُونَ» ۵ ، نَعَم . قالَ : يا أبا عَمرَةَ ، ألحِقهُ بِهِ ، فَقَتَلَهُ . فَقالَ المُختارُ رَحِمَهُ اللّهُ : عُمَرُ بِالحُسَينِ عليه السلام ، وحَفصٌ بِعَلِيِّ بنِ الحُسَينِ عليه السلام ، ولا سَواءَ . ۶

1.تهذيب الكمال : ج ۲۱ ص ۳۶۰ ، تاريخ دمشق : ج ۴۵ ص ۴۳ وليس فيه ذيله من «وقال» .

2.الإرشاد : ج ۲ ص ۱۳۱ ، كشف الغمّة : ج ۲ ص ۲۲۱ وفيه «أصحاب محمّد» بدل «أصحاب عليّ» وزاد في ذيله «طويل» ، بحار الأنوار : ج ۴۴ ص ۲۶۳ الرقم ۱۹ .

3.الإرشاد : ج ۲ ص ۱۳۲ ، كشف الغمّة : ج ۲ ص ۲۲۱ ، بحار الأنوار : ج ۴۴ ص ۲۶۲ ح ۲۰ ؛ تاريخ دمشق : ج ۴۵ ص ۴۸ ، تهذيب الكمال : ج ۲۱ ص ۳۵۸ .

4.المراد به «حمّام سعد» في طريق الحاجّ بالكوفة ، أو «حمّام أعين» في الكوفة .

5.البقرة : ۱۵۶ .

6.الأمالي للطوسي : ص ۲۴۳ ح ۴۲۴ ، بحار الأنوار : ج ۴۵ ص ۳۳۶ الرقم ۲ ؛ تاريخ دمشق : ج ۴۵ ص ۵۵ عن عمران بن ميثم نحوه .

  • نام منبع :
    دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن و حديث - جلد نهم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعی از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    16
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1388
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6863
صفحه از 457
پرینت  ارسال به