۶۹۵. امام على عليهالسلام : خرد ، فرمانده لشكر الهى است و هوس ، فرمانده لشكر شيطان است . نفْس ، در ميان اين و آن ، سرگردان است. پس هر كدام پيروز گردد ، [ نفْس ]در اختيار آن خواهد بود .
۶۹۶. امام على عليهالسلام : خرد و شهوت، ضدّ يكديگرند . تأييد كننده خرد، دانش است و آراينده شهوت، هوس . و نفْس ، در ميانه اين نزاع است ؛ هر كدام پيروز گردد، جانب آن را مىگيرد .
۶۹۷. امام على عليهالسلام : محال است كه خردِ در بندِ شهوت ، از حكمت ، سود ببرد .
۶۹۸. امام على عليهالسلام : آن كه از هوسْ دورى گزيند ، خردش سالم است .
۶۹۹. امام على عليهالسلام ـ در نامهاى به شريح بن حارثِ قاضى ، پس از توبيخ و سرزنش او ، هنگامى كه به ايشان خبر رسيد كه خانهاى را به هشتاد دينار خريده و براى آن، سند نوشته و بر آن ، گواه گرفته است ـ : بر اين گفته من، خردى كه از اسارت هوس ، خارج شده و از بندهاى دنيا رسته ، گواهى مىدهد .
۷۰۰. امام على عليهالسلام : هر كه عاشق چيزى شود ، [آن عشق، ]چشمش را شبكور (نابينا) و دلش را بيمار مىگرداند . پس با چشم بيمار نگاه مىكند و با گوش كر مىشنود . شهوتها خردش را پاره مىكنند و دنيا دلش را مىميراند.
۷۰۱. امام على عليهالسلام : خرد، پردهاى پوشان است و فضيلت، زيبايىِ آشكار . پس كاستىهاى خُلق و خويَت را با فضيلت بپوشان و با خردت به جنگ هوس خويش برو تا دوستى ، برايت سالم شود و محبّت [ ديگران ]برايت، آشكار گردد .
۷۰۲. امام على عليهالسلام : از دست دادن خرد، به خاطر هوس و شهوت است .