7
سیره پیامبر خاتم صلّی الله علیه وآله - جلد سوم

۵ / ۴

غذا خوردن با ديگران

الف ـ خوردن از قسمت جلوى خود

۱۳۷۸.امام على عليه السلام ـ در بيان اخلاق پيامبر صلى اللّه عليه و آله ـ : هنگام خوردن ، از سمت جلوى خود مى‏خورد ؛ امّا اگر خرما و رُطب بود ، دستش مى‏چرخيد [ و از هر طرفِ ظرف بر مى‏داشت] .

۱۳۷۹.تاريخ بغدادـ به نقل از عايشه ـ : پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله هر گاه غذايى برايش مى‏آوردند ، از سمت جلوى خود مى‏خورد و هر گاه خرما برايش مى‏آوردند ، دستش مى‏چرخيد [ و از جاهاى مختلف بر مى‏داشت] .

۱۳۸۰.صحيح البخارىـ به نقل از عمر بن ابى سلمه ـ : روزى با پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله به خوردن غذا پرداختم و از اين طرف و آن طرفِ سينى مى‏خوردم . پيامبر صلى اللّه عليه و آله به من فرمود : «از سمت جلوى خودت بخور» .

۱۳۸۱.سنن الترمذىـ به نقل از عِكراش بن ذُؤيب ـ : بنى مُرّة بن عُبَيد ، صدقات ( زكات ) اموالشان را به وسيله من براى پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله فرستادند . من به مدينه آمدم و بر پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله وارد شدم . ديدم ايشان ميان مهاجران و انصار ، نشسته است . دست مرا گرفت و به خانه اُمّ سلمه برد و فرمود : «آيا غذايى هست ؟» .پس كاسه‏اى پر از نان تريد شده و گوشت برايمان آوردند و ما شروع به خوردن كرديم . من دستم را به هر طرف كاسه مى‏دواندم و پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله از جلوى خودش مى‏خورد . ايشان با دست چپش دست راست مرا گرفت و فرمود : «عكراش ! از يك جا بخور . اين غذا همه‏اش مثل هم است» .


سیره پیامبر خاتم صلّی الله علیه وآله - جلد سوم
6

۵ / ۴

الأَكلُ مَعَ الغَيرِ

أ ـ التَّناوُلُ مِمّا يَليهِ

۱۳۷۸.الإمام عليّ عليه السلامـ في صِفَةِ رَسولِ اللّهِ صلى اللّه عليه و آله ـ : كانَ إذا أكَلَ ، أكَلَ مِمّا يَليهِ ، فَإِذا كانَ الرُّطَبُ وَالتَّمرُ جالَت يَدُهُ۱ .۲

۱۳۷۹.تاريخ بغداد عن عائشة : كانَ رَسولُ اللّهِ صلى اللّه عليه و آله إذا اُتِيَ بِطَعامٍ أكَلَ مِمّا يَليهِ ، وإذا اُتِيَ بِالتَّمرِ جالَت يَدُهُ .۳

۱۳۸۰.صحيح البخاري عن عمر بن أبي سلمة : أكَلتُ يَوما مَعَ رَسولِ اللّهِ صلى اللّه عليه و آله طَعاما ، فَجَعَلتُ آكُلُ مِن نَواحِى الصَّحفَةِ۴ ، فَقالَ لي رَسولُ اللّهِ صلى اللّه عليه و آله : كُل مِمّا يَليكَ .۵

۱۳۸۱.سنن الترمذي عن عكراش بن ذؤيب : بَعَثَني بَنو مُرَّةَ بنِ عُبَيدٍ بِصَدَقاتِ أموالِهِم إلى رَسولِ اللّهِ صلى اللّه عليه و آله ، فَقَدِمتُ عَلَيهِ المَدينَةَ ، فَوَجَدتُهُ جالِسا بَينَ المُهاجِرينَ وَالأَنصارِ .
قالَ : ثُمَّ أخَذَ بِيَدي فَانطَلَقَ بي إلى بَيتِ اُمِّ سَلَمَةَ ، فَقالَ : هَل مِن طَعامٍ ؟ فَاُتينا بِجَفنَةٍ۶ كَثيرَةِ الثَّريدِ وَالوَذرِ۷ ، وأَقبَلنا نَأكُلُ مِنها ، فَخَبَطتُ بِيَدي مِن نَواحيها ، وأَكَلَ رَسولُ اللّهِ صلى اللّه عليه و آله مِن بَينِ يَدَيهِ ، فَقَبَضَ بِيَدِهِ اليُسرى عَلى يَدِيَ اليُمنى ، ثُمَّ قالَ : يا عِكراشُ ! كُل مِن مَوضِعٍ واحِدٍ ؛ فَإِنَّهُ طَعامٌ واحِدٌ .۸

1.قال المجلسي قدس سره : «جالت يده» أي أخذ من كلّ جانب (بحار الأنوار : ج ۱۶ ص ۲۵۴) .

2.مكارم الأخلاق : ج ۱ ص ۶۱ ح ۵۵ ، بحار الأنوار : ج ۱۶ ص ۲۳۷ ح ۳۵ .

3.تاريخ بغداد : ج ۱۱ ص ۹۵ الرقم ۵۷۸۷ ، تاريخ الإسلام للذهبي : ج ۱۳ ص ۳۰۳ الرقم ۱۹۹ ، إمتاع الأسماع : ج ۷ ص ۳۱۵ ، سبل الهدى والرشاد : ج ۷ ص ۱۷۴ كلاهما نحوه ، كنز العمّال : ج ۷ ص ۱۰۳ ح ۱۸۱۷۳ .

4.الصَحفَةُ : إناءٌ كالقصعة المبسوطة ونحوها (النهاية : ج ۳ ص ۱۳ «صحف») .

5.صحيح البخاري : ج ۵ ص ۲۰۵۶ ح ۵۰۶۲ ، صحيح مسلم : ج ۳ ص ۱۶۰۰ ح ۱۰۹ ، المعجم الكبير : ج ۹ ص ۲۸ ح ۸۳۰۶ ، الأذكار المنتخبة : ص ۲۰۷ ، كنز العمّال : ج ۱۵ ص ۴۲۸ ح ۴۱۶۹۸ نقلاً عن ابن النجّار وكلّها نحوه .

6.الجفنة : خصّت بوعاء الأطعمة ، وجمعها جفان (مفردات ألفاظ القرآن : ص ۱۹۷ «جفن») .

7.الوذرة ـ بالسكون ـ : القطعة من اللحم ، والوذر ـ بالسكون أيضا ـ : جمعها (النهاية : ج ۵ ص ۱۷۰ «وذر») .

8.سنن الترمذي : ج ۴ ص ۲۸۳ ح ۱۸۴۸ ، سنن ابن ماجة : ج ۲ ص ۱۰۸۹ ح ۳۲۷۴ نحوه ، المعجم الكبير : ج ۱۸ ص ۸۳ ح ۱۵۴ ، المعجم الأوسط : ج ۶ ص ۱۸۰ ح ۶۱۲۶ ، الطبقات الكبرى : ج ۷ ص ۷۴ ، كنز العمّال : ج ۹ ص ۴۹۷ ح ۲۷۱۴۰ .

  • نام منبع :
    سیره پیامبر خاتم صلّی الله علیه وآله - جلد سوم
    سایر پدیدآورندگان :
    جمعي از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    7
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    01/01/1394
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 6771
صفحه از 511
پرینت  ارسال به