دهد. سپس زیرحوادثی وجود دارند که رابطه علّی با یکدیگر دارند و در نهایت زیر حادثه نهایی یا معلول رخ میدهد.
حادثه نهایی در آیه بالا یقین به لقای خداوند است. پدیده پیش از آن تفصیل آیات و پیش از آن تدبیر امور از سوی خداوند است. اینها نشانههاییاند که در جهان رخ میدهند و به منظور تأمل عقلانی بیان شدهاند. در رایجترین حالت در میان مراحل زنجیره علّی، پنجره توجه به مرحله اول و مرحله نهایی باز میشود. در زنجیره علّی پس از عامل و معلول مهمترین مرحله، مرحله پیش از مرحله نهایی است که علت مباشری معلول به شمار میرود. در آیه دوم سوره رعد هردو مرحله اول و پیش از نهایی با تأمل و استدلال عقلانی مرتبطاند و در تحقق معلول نهایی نیز ارتباط مستقیم دارند. نخستین هدفِ بیان نشانهها، تأمل و استدلال عقلانی است. تفصیل آیات دقیقاً همین هدف را پیگیری میکند. حال چرا این هدف - استدلال عقلی - در آیه بیان نشده است؟ علت آن را میتوان در باز شدن پنجره توجه به هدف نهایی، یعنی یقین، دانست: «میتوانیم به طور کلی بگوییم که قرآن یک دستگاه توجه است. بدین معنا که در بخشها و بافتهای گوناگون بخش خاصی از یک مسیر یا فرآیند در کانون توجه قرار میگیرد».۱
آیه، به دلیل آنکه قصد داشته کانون توجه خود را بر یقین قرار دهد، از بیان پنجره میانی خودداری کرده است تا توجه کامل بر پنجره نهایی معطوف شود. با این توضیح، زنجیره علّی یقین در آیه با توجه به پنجره نهایی یقین و دو مرحله مهم ابتدایی و پیش از نهایی تحلیل میشود. مرحله اول ترفیع آسمانها، استوای بر عرش و تسخیر ماه و خورشید است که نشانههایی بر ربوبیت الهی محسوب میشوند. مرحله پیش از نهایی نیز تفصیل آیات از سوی پروردگار
