(انظر) كنز العمّال : ۱۴۹۸۲ ، ۱۵۰۰۳ ، ۱۵۰۰۴.

۳۳۱۷

قَضاءُ المَرأةِ

۱۷۰۰۰.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :لا تكونُ المَرأةُ حَكَما تَقضي بينَ العامَّةِ . ^۱

۱۷۰۰۱.الإمامُ الباقرُ عليه السلام :إنّ المرأةَ لا تُولَّى القَضاءَ و لا تُولَّى الإمارَةَ . ^۲

۱۷۰۰۲.عنه عليه السلام :لا تُولَّى المرأةُ القَضاءَ و لا تُولَّى الإمارةَ . ^۳

(انظر) مستدرك الوسائل : ۱۷ / ۲۴۱ باب ۲. وسائل الشيعة : ۱۸ / ۶ باب ۲.

۳۳۱۸

تَفسيرُ : إنّما أقضي بَينَكُم بِالبَيِّناتِ

الكتاب :

وَ لاَ تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقا مِنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» . ^۴

۳۳۱۷

قضاوت زن

۱۷۰۰۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :زن نبايد قاضى باشد و ميان مردم داورى كند.

۱۷۰۰۱.امام باقر عليه السلام :زن نه عهده دار مسند قضاوت مى شود و نه عهده دار منصب امارت.

۱۷۰۰۲.امام باقر عليه السلام :به زن نه مسند قضاوت سپرده مى شود و نه منصب امارت.

۳۳۱۸

معناى داورى بر اساس بيّنه ها

قرآن:

«و اموالتان را ميان خودتان به ناروا مخوريد و [به عنوان رشوه قسمتى از] آن را به حكّام مدهيد، تا بخشى از اموال مردم را به حرام بخوريد در حالى كه خودتان [هم خوب ]مى دانيد».

(انظر) عنوان ۱۷۷ «الرأي» ، ۴۰۶ «الفتوى».

۳۳۱۶

أصنافُ القُضاةِ

۱۶۹۹۷.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :القُضاةُ ثلاثةٌ : قاضِيانِ في النارِ و قاضٍ في الجَنّةِ ، قاضٍ قَضى بالهَوى فهُو في النارِ ، و قاضٍ قَضى بغيرِ عِلمٍ فهُو في النارِ ، و قاضٍ قَضى بالحَقِّ فهُو في الجَنّةِ . ^۱

۱۶۹۹۸.عنه صلى الله عليه و آله :القُضاةُ ثلاثةٌ : اثنانِ في النارِ و واحِدٌ في الجَنَّةِ : رَجُلٌ عَلِمَ الحَقَّ فَقضى بهِ فهُو في الجَنّةِ ، و رَجُلٌ قَضى للناسِ على جَهلِهِ فهُو في النارِ ، و رجُلٌ عَرَفَ الحقَّ فَجارَ في الحُكمِ فهُو في النارِ . ^۲

۱۶۹۹۹.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :القُضاةُ أربَعةٌ : ثلاثةٌ في النارِ و واحِدٌ في الجَنَّةِ : رجُلٌ قَضى بجَورٍ و هُو يَعلَمُ فهُو في النارِ ، و رَجُلٌ قَضى بجَورٍ و هو لا يَعلَمُ فهُو في النارِ ، و رجلٌ قَضى بالحَقِّ و هُو لا يَعلَمُ فهُو في النارِ ، و رجُلٌ قَضى بالحَقِّ و هو يَعلَمُ فهُو في الجَنَّةِ . ^۳

۳۳۱۶

انواع قاضيان

۱۶۹۹۷.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :قاضيان سه دسته اند: دو دسته از آنها در آتشند و يك دسته در بهشت. قاضى اى كه به دلخواه داورى كند، اين قاضى در آتش است. قاضى اى كه ندانسته حكم دهد، او نيز در آتش است و قاضى اى كه حكم حق و درست صادر كند، اين قاضى در بهشت است.

۱۶۹۹۸.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :قاضيان سه گروهند: دو گروه در آتشند و يك گروه در بهشت. مردى كه حق و حقيقت را مى شناسد و به آن حكم مى كند، اين مرد در بهشت است. مردى كه جاهلانه ميان مردم قضاوت مى كند، اين كس در آتش است و مردى كه حق و حقيقت را مى شناسد اما حكم ناروا صادر مى كند، اين نيز در آتش است.

۱۶۹۹۹.امام صادق عليه السلام :قاضيان چهار گروهند: سه گروه در آتشند و يك گروه در بهشت. مردى كه دانسته حكم ناحق صادر كند، اين قاضى در آتش است. مردى كه ندانسته [و بى اطلاع از احكام و قوانين] حكم ناحق دهد، اين نيز در آتش است. مردى كه ندانسته حكم درست و حق صادر كند، اين هم در آتش است و مردى كه دانسته حكم حق و درست را صادر كند، اين قاضى در بهشت است.