۱۳۶۱۲.عنه عليه السلام :يَنبَغي لِلعاقِلِ إذا عَلَّم أن لا يَعنُفَ ، و إذا عُلِّمَ أن لا يَأنَفَ . ^۱

۱۳۶۱۳.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :يَنبَغي لِلعاقِلِ أن يَكونَ صَدوقا لِيُؤمَنَ عَلى حَديثِهِ ، و شَكورا لِيَستَوجِبَ الزِّيادَةَ . ^۲

۱۳۶۱۴.الإمامُ الكاظمُ عليه السلام :يَنبَغي لِلعاقِلِ إذا عَمِلَ عَمَلاً أن يَستَحيِيَ مِنَ اللّهِ ـ إذ تَفَرَّدَ لَهُ بِالنِّعَمِ ـ أن يُشارِكَ في عَمَلِهِ أحَدا غَيرَهُ . ^۳

۲۷۶۳

ما لا يَنبَغي لِلعاقِلِ

۱۳۶۱۵.رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله :لا يَنبَغي لِلعاقِلِ أن يَكونَ ظاعِنا إلاّ في ثَلاثٍ : مَرَمَّةٍ لِمَعاشٍ ، أو تَزَوُّدٍ لِمَعادٍ ، أو لَذَّةٍ في غَيرِ مُحَرَّمٍ . ^۴

۱۳۶۱۶.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :ثَلاثَةُ أشياءَ لا يَنبَغي لِلعاقِلِ أن يَنساهُنَّ عَلى كُلِّ حالٍ : فَناءُ الدّنيا ، و تَصَرُّفُ الأحوالِ ، و الآفاتُ الَّتي لا أمانَ لَها . ^۵

۱۳۶۱۲.امام على عليه السلام :خردمند را سزد كه هر گاه آموزش دهد، درشتى نكند و هر گاه به او آموزش داده شود، از آموختن ننگ نداشته باشد.

۱۳۶۱۳.امام صادق عليه السلام :خردمند را سزد كه راستگو باشد تا به گفته اش اطمينان شود و سپاسگزار باشد تا مستوجب فزونى نعمت گردد.

۱۳۶۱۴.امام كاظم عليه السلام :خردمند را سزد كه چون كارى كند، از خداوند كه تنها نعمت رسان اوست، شرم كند كه در كار خود كس ديگرى غير از او را شريك گرداند.

۲۷۶۳

آنچه خردمند را نسزد

۱۳۶۱۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خردمند را نسزد كه كوچنده باشد، مگر براى سه كار: تأمين زندگى، يا توشه برگرفتن براى معاد، يا كام جويى از راه حلال.

۱۳۶۱۶.امام صادق عليه السلام :سه چيز است كه خردمند را نسزد در هيچ حالتى آنها را از ياد برد: فناى دنيا، ديگرگونى احوال و اوضاع، و آفاتى كه از آنها ايمنى نيست.

۲۷۶۱

ما يَجِبُ عَلَى العاقِلِ

۱۳۶۰۶.الإمامُ عليٌّ عليه السلام :عَلَى العاقِلِ أن يُحصِيَ عَلى نَفسِهِ مَساوِيَها في الدِّين و الرَّأيِ و الأخلاقِ و الأدَبِ ، فيَجمَعَ ذلكَ في صَدرِهِ أو في كِتابٍ و يَعمَلُ في إزالَتِها . ^۱

۱۳۶۰۷.عنه عليه السلام :حَقٌّ عَلَى العاقِلِ العَمَلُ لِلمَعادِ ، وَ الاستِكثارُ مِنَ الزّادِ . ^۲

۱۳۶۰۸.عنه عليه السلام :حَقٌّ عَلَى العاقِلِ أن يَستَديمَ الاستِرشادَ ، و يَترُكَ الاستِبدادَ . ^۳

۱۳۶۰۹.عنه عليه السلام :إنَّهُ لا بُدَّ لِلعاقِلِ مِن أن يَنظُرَ في شَأنِهِ ، فَلْيَحفَظْ لِسانَهُ ، وَ لْيَعرِفْ أهلَ زَمانِهِ . ^۴

۱۳۶۱۰.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام :عَلَى العاقِلِ أن يَكونَ عارِفا بِزَمانِهِ ، مُقبِلاً عَلى شَأنِهِ ، حافِظا لِلِسانِهِ . ^۵

۲۷۶۲

ما يَنبَغي لِلعاقِلِ

۱۳۶۱۱.الإمامُ عليٌّ عليه السلام :يَنبَغي لِلعاقِلِ أن يُخاطِبَ الجاهِلَ مُخاطَبَةَ الطَّبيبِ المَريضَ . ^۶

۲۷۶۱

آنچه بر خردمند واجب است

۱۳۶۰۶.امام على عليه السلام :بر خردمند است كه بديها و معايب نفْس خود در زمينه دين و انديشه و اخلاق و ادب را محاسبه كند و آنها را در سينه خود يا در دفترى ثبت نمايد و در از بين بردن آنها بكوشد.

۱۳۶۰۷.امام على عليه السلام :خردمند وظيفه دارد كه براى معاد كار كند و توشه فراوان برگيرد.

۱۳۶۰۸.امام على عليه السلام :سزاوار است خردمند پيوسته رايزنى كند و خود رأيى را فرو گذارد.

۱۳۶۰۹.امام على عليه السلام :خردمند بايد در كار خود بينديشد، پس، زبانش را نگه دارد و مردم روزگار خويش را بشناسد.

۱۳۶۱۰.امام صادق عليه السلام :بر خردمند است كه زمان خود را بشناسد، به كار خويش بپردازد و زبانش را نگه دارد.

۲۷۶۲

آنچه خردمند را سزد

۱۳۶۱۱.امام على عليه السلام :خردمند را سزد كه با نادان چنان سخن گويد كه پزشك با بيمار.