۳ / ۵

رفق

۳۵۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :خداوند مرا سخت گير و آزاردهنده برنينگيخت؛ بلكه مرا آموزگارى آسان گير برانگيخت . ^۱

۳۵۶.امام على عليه السلام :بر دانشمند است كه چون مى آموزد ، سرزنش مكند و چون به وى آموخته مى شود سرمپيچد . ^۲

ر . ك : آداب تعليم و تعلّم(ترجمه منية المريد) : ص ۱۶۹ «حسن و خلق و فروتنى و كوشش در تكميل نفس» و ص۲۰۸ «حسن خلق و فروتنى» .

۳ / ۶

بذل دانش به مستحقش

و بازداشتن آن از نااهلش

۳۵۷.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :سپارنده دانش نزد غير اهل آن ، مانند آويزنده گوهر و مرواريد و طلا بر گردن خوكان است . ^۳

۳۵۸.امام على عليه السلام :با نادانان از آنچه نمى دانند سخن مگوى كه تو را تكذيب كنند؛ چرا كه براى دانشت بر تو حقّى است و آن اين است كه آن را به مستحقش بدهى و از غير مستحقّش باز دارى . ^۴

۳۵۹.امام على عليه السلام :دارنده دانش نمى تواند همه آن را براى همه مردم تفسير كند؛ زيرا در ميان آنان نيرومند و ناتوان هست و بخشى از

تكبّر ]رخ برمتاب» ، ^۱فرمود : بايد مردم در دانش اندوزى نزد تو يكسان باشند . ^۲

ر . ك : آداب تعليم و تعلّم(ترجمه منية المريد) : ص ۲۴۶ «رعايت مساوات در توجه و محبت به شاگردان» .

۳ / ۳

بزرگداشت شاگرد

۳۵۲.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :كسانى را كه به آنها دانش مى آموزيد ، بزرگ شماريد . ^۳

۳ / ۴

فروتنى براى شاگرد

۳۵۳.حضرت عيسى عليه السلام براى حواريون خود خوراكى آماده ساخت و چون خوردند ، حضرت خود [ دستان ]ايشان را شُست ، آنان گفتند :اى روح خدا! ما از شما سزاوارتريم كه آن را انجام دهيم . فرمود : من اين كار را كردم تا شما هم براى كسانى كه به آنها مى آموزيد انجام دهيد . ^۴

۳۵۴.امام صادق عليه السلام :دانش را بطلبيد و آن را با بردبارى و وقار زينت دهيد و براى آن كس كه به او دانش مى آموزيد، فروتنى نماييد. ^۵

ر . ك : ص ۱۳۳ «فروتنى در برابر آموزگار» / ص ۱۹۰ «فروتنى» / ص ۲۰۴ «فروتنى در برابر وى» .