۴۲ . رسالة في الدراية(عربى)

۷۳ . فهرست مدرسه فتحعلى بيك

فهرست نسخه‏هاى خطى كتابخانه مدرسه فتحعلى بيك (صادقيه) دامغان ، سيّد جعفر حسينى اشكورى .
در اين فهرست ۲۸۴ نسخه خطى به ترتيب شماره مسلسل معرّفى شده است . (مخطوط) .

از : مهدى بن اسماعيل موسوى هروى ، سيّد (۱۲۷۰ ق)

شيخ آقا بزرگ در مصفّى المقال عنوان نموده كه مؤلف ، شوهر خاله ايشان بوده و آثارى در فقه و اصول دارد كه در همدان ، نزد نوه‏اش ميرزا ابوالقاسم بن سيّد محمّد لواسانى موجود بوده است و از جمله آنها رسالة في الدراية و ما يتعلق بالرجال و أحوالهم را نام مى‏برد .
[ مصفى المقال : ۴۷۶ ]

۷۴ . فهرست مدرسه فيضيه

فهرست نسخه‏هاى خطى كتابخانه مدرسه فيضيه قم ، رضا استادى ، قم ، چاپخانه مهر ، ۱۳۹۶ق ، دو جلد :
جلد اول : شامل معرّفى كتابهاى عربى به ترتيب الفبايى ، هشت + ۳۱۵ ص .
جلد دوم : در دو بخش ۱ ـ نسخ خطى تركى فارسى به ترتيب الفبايى ۲ ـ مجموعه‏ها به ترتيب شماره راهنما ، ۱۲۰ + ۲۰۸ ص .
در مجموع اين دو جلد ۲۱۰۰ نسخه معرّفى شده است .
فهرست كتابخانه مباركه مدرسه فيضيه قم ^۱ ، حاج آقا مجتبى عراقى ، دو جلد :
جلد اوّل : چاپخانه علميه قم ، ۱۳۳۷ ش ، وزيرى ، ۳۶ + ۴۷۵ ص .
در اين فهرست كتب چاپى و خطى در موضوعات : ۱ ـ قرآنها ، ۲ ـ تفاسير آيات و سور و كتب مراجعه به قرآن ، ص ـ ادعيه و زيارات ، ۴ ـ فلسفه و كلام و عرفان ، آمده و هر موضوعى به ترتيب الفبايى است .
جلد دوّم : چاپخانه علميه قم ، ۱۳۳۸ ش ، وزيرى ، ۵۲۸ ص .
در اين فهرست كتب چاپى و خطى در موضوعات : ۱ ـ اخلاق ، مواعظ ، مناقب و مصايب ، ۲ ـ تاريخ ، ۳ ـ درايه ، رجال و تراجم ، ۴ ـ اخبار و شروح آن ، آمده و در هر موضوعى ترتيب الفبايى رعايت شده است .

۴۳ . رسالة في دراية الحديث(عربى)

از : شهاب الدين مرعشى نجفى ، آية اللّه‏

۷۵ . فهرست مدرسه مروى

فهرست نسخه‏هاى خطى كتابخانه مدرسه مروى تهران ، رضا استادى ، قم ، چاپخانه

رساله كوتاهى است در درايه در يك مقدمه و چند باب ، تأليف اين رساله ناتمام مانده است .
آغاز : بعد الحمد و الصلوة لاهلهما فيقول العبد المخلص فى ولاء آل الرسول خادم علوم اهل البيت عليهم السلام فى هذا العصر المتعوس و القرن المنكوس الذى اتخذ ابناء العلم الفنون الغير الشرعية قبيل وجه ... ان هذه وريقات كتبتها على سبيل الاستعجال فى علم دراية الحديث اجابة الالتماس بعض الطلبة المستفيدين منا و اللّه‏ العاصم فاقول قبل الشروع فى المسألة لابد من ذكر امور : ۱ ـ كثيرا ما يشتبه الفرق بين هذه العلوم الدراية الرجال التاريخ.
انجام : تنبيه ، و من الاسانيد العالية ثلاثيات شيخنا الكلينى فى جامعه الكافى و ثلاثيات النجاشى من العامة ، فائدة .

نسخه‏ها :

۱۱۴ . قم ، مرعشى : بدون شماره ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، شكسته نستعليق ، سيّد شهاب الدين مرعشى (مؤلف) ، قرن ۱۴ق ، ۱۴ برگ .

۴۴ . رسالة في الدراية و الرجال(عربى)

از : على بن محمّد بن على رضوى تبريزى نجفى ، سيّد داماد (۱۳۳۶ ق)

مؤلف از شاگردان شيخ محمّد حسن مامقانى و داماد وى بوده كه به همين

۶۸ . فهرست مدرسه سلطانى (قديم)

۳۹ . الرسالة العلاجية في علم الحديث(عربى)

از : حسين بن ابوالقاسم حسينى سلمى يزدى ، سيّد (بعد از ۱۳۵۸ ق)

فهرست كتب خطى كتابخانه مدرسه سلطانى كاشان ، على نيك ساز ، كاشان ، اداره فرهنگ و هنر ، رقعى ، ۴۷ ص + ضمائم .
اين فهرست به ترتيب الفبايى تنظيم شده است .

۶۹ . فهرست مدرسه صادقيه

رساله‏اى در علم الحديث است . از ديگر اثر وى به نام دراية في علم الحديث ، قبل از اين ياد شد .
[ المسلسلات فى الإجازات : ۲ / ۳۸۰ ]

۴۰ . رسالة في أحوال الأخبار(عربى)

فهرست نسخه‏هاى خطى مدرسه صادقيه سمنان ، ابوالفضل حافظيان .
در اين فهرست تعداد ۶۷ نسخه خطى به ترتيب شماره مسلسل معرّفى شده است .(مخطوط) .

۷۰ . فهرست مدرسه صدر

از : سعيد بن هبة اللّه‏ راوندى ، ابو حسين (قطب الدين) (۵۷۳ ق)

اصل اين رساله در دست نيست ؛ ولى تلخيصى از آن موجود است كه با عنوان مختصر رسالة في أحوال الأخبار معرّفى خواهد شد . به نظر مى‏رسد كه اين رساله ، همان رساله تحرير بيان الأخبار التي في أول الاستبصار ، مؤلف باشد كه قبل از اين ، معرّفى گرديد .

فهرست نسخه‏هاى خطى كتابخانه مدرسه خاتم الانبياء صلى‏الله‏عليه‏و‏آله (صدر) بابل ، على صدرايى خويى ، محمود طيار مراغى ، ابوالفضل حافظيان بابلى ، تهران دفتر نشر ميراث مكتوب ، ۱۲۷۶ ش ، وزيرى ، ۲۸۰ ص .

۷۱ . فهرست مدرسه غرب

۴۱ . رسالة في الدراية (تحفة القاصدين في معرفة اصطلاحات المحدثين)(عربى)

از : محمّد بن على بن ابى جمهور احسايى (بعد از ۹۰۱ ق)

فهرست نسخه‏هاى خطى كتابخانه غرب ـ مدرسه آخوند همدانى ، جواد مقصود همدانى ، تهران ، چاپخانه آذين ، ۱۳۵۶ ش ، وزيرى ، ۴ + ۴۹۶ ص .
اين فهرست در سه بخش: فارسى، عربى، و مجموعه‏هاى فارسى و عربى به ترتيب الفبايى تنظيم شده است .

۷۲ . فهرست مدرسه فاضليه

ابن ابى جمهور در آخر كتابش كاشفة الحال ، در بحث انواع و اقسام حديث و چنين آورده است : « و من اراد الاستقصاء مع ذكر الامثلة فعليه بكتابنا تحفة القاصدين فى معرفة اصطلاحات المحدثين » . تا كنون نسخه‏اى از اين كتاب شناسايى نشده است . در كتاب محقق الطباطبايي في ذكراه السنوية الاُولى ، نسخه‏اى با عنوان رساله‏اى در درايه از ابن ابى جمهور احسايى معرّفى گرديده ، كه بعد از مراجعه به نسخه ، مشخّص شد كه همان بداية الدرايةى شهيد ثانى است كه اشتباهى به نام رساله ابن ابى جمهور احسايى معرّفى شده است .
[ الذريعة: ۳ / ۴۶۱ ]

نسخه‏ها :

فهرست كتب كتابخانه مدرسه فاضليه ، اوكتايى ، مشهد ، مطبعه خراسان ، ۱۳۰۹ ش ، وزيرى ، ۲۶۵ ص .

۱۱۳ . قم ، محقق طباطبايى : ميكروفيلم ۷۲ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله دوم مجموعه ، « ۳۷ ـ ۴۳ » ۷ برگ [ يادنامه محقق طباطبايى : ۳ / ۱۵۰۴ ] .