شرح حديث نقطه

از: مؤلف ناشناخته

رجوع كنيد به: الكهف الرقيم فى شرح بسم اللّه الرحمن الرحيم.

۱۸۴۵ . شرح حديث نقطه(فارسى)

از: على بن محمد بن محمد تركه اصفهانى ، صائن الدين (ابن تركه) ( ۸۳۵ ق)

شرحى بر حديث: «أنا النقطة التى تحت الباء» ^۱ ، كه به حديث نقطه معروف و به على عليه السلام نسبت داده شده است .
چاپ: ميراث حديث شيعه ، دفتر اول ، ص ۱۷۳ ـ ۲۰۱ ، با تحقيق على فرخ ؛ جاويدان خرد (جشن نامه استاد سيد جلال الدين آشتيانى) ، ۱۳۷۷ش ، ص ۳۱۱ ـ ۳۲۳ .
[الذريعة: ۲۴/۲۹۳ ، فهرست نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى: ۱۴۶۷] آغاز: الحمد للّه مفيض الحكم و الصلاة على محمد و آله وسلم ، دى ناگاه از عراق وفاق و سرحد بسط.

نسخه ها:

۱۰۲۸۷/۱ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: بدون شماره ، عنوان معرفى: رساله نقطه ، بدون نام كاتب ، ۱۶ رمضان المبارك ۸۲۸ ق ، اصلاحات وافزودگى هايى از خود مؤلف دارد [فرهنگ ايران زمين: ۶/۳۰۹].
۱۰۲۸۸/۲ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: ۸۳۸۷ ، بدون نام كاتب ، ۳ محرم ۹۰۴ق ، مسعوديه يزد [فهرست نسخه هاى خطى فارسى: ۲/۱۴۶۷].
۱۰۲۸۹/۳ . تهران ، دانشگاه تهران: ۱۰۲۱ ، عنوان معرفى: گزارش أنا النقطة تحت الباء ، آغاز: برابر نمونه ، نستعليق ، على بن مسافر قاضى ، ۹۳۹ق ، رساله چهاردهم مجموعه ، «۱۱۲ ب ـ ۱۱۶ ب » ۵ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۶/۲۲۴۷].

۱۰۲۸۵ . تهران ، ملى تهران: ۷۵۵/ع ، نستعليق ، عبد الرحيم بن ولى محمد اردبيلى ، ۱۲۳۵ق ، رساله سى وسوم مجموعه ، «ص۳۶۵ ـ ۳۷۱» ۴ برگ [فهرست ملى تهران:۸۲/۲۴۰].

۱۸۴۴ . شرح حديث نفس كميل(فارسى)

از: على عسكر حسينى ، ابو القاسم

شرحى است بر حديث مروى از على عليه السلام ، كه كميل نقل نموده و به حديث نفس كميل معروف است: «عن كميل بن زياد أنه قال: سألت مولانا أمير المؤمنين عليا عليه السلامفقلت: يا أمير المؤمنين اُريد أن تعرفنى نفسى . قال: يا كميل! وأى الأنفس تريد أن اعرفك . قلت: يا مولاى هل هى إلا نفس واحدة . قال: يا كميل إنما هى أربعة: النامية النباتية ، و الحسية الحيوانية ، و الناطقة القدسية ، و الكلية الالهية ، و لكل واحدة من هذه خمس قوى و خاصيتان ، فالنامية النباتية لها خمس قوى: ماسكة ، و جاذبة ، و هاضمة ، و دافعة ، و مربية ، و لها خاصيتان: الزيادة و النقصان ، و انبعاثها من الكبد . و الحسية الحيوانية لها خمس قوى: سمع ، و بصر ، و شم ، و ذوق ، و لمس ، و لها خاصيتان: الرضا و الغضب ، و انبعاثها من القلب . و الناطقة القدسية لها خمس قوى: فكر ، و ذكر ، و علم ، و حلم ، و نباهة ، و ليس لها انبعاث ، و هى أشبه الأشياء بالنفوس الفلكية ، و لها خاصيتان: النزاهة و الحكمة . و الكلية الإلهية لها خمس قوى: بهاء فى فناء ، و نعيم فى شقاء ، و عز فى ذل ، و فقر فى غناء ، و صبر فى بلاء ، و لها خاصيتان: الرضا و التسليم ، و هذه التى مبدؤها من اللّه و إليه تعود ، قال اللّه تعالى: و نفخت فيه من روحى . و قال تعالى: يا أيتها النفس المطمئنة ارجعى إلى ربك راضية . و العقل فى وسط الكل» . ^۱
آغاز: نحمدك يا من له الملك و الملكوت .

نسخه ها:

۱۰۲۸۶ . قم ، مدرسه فيضيه: ۲۰۲۲ ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله چهارم مجموعه ، ۷۷ برگ [فهرست مدرسه فيضيه: ۲/۱۶۷].