179
دانشنامه امام مهدی عجّل الله فرجه بر پایه قرآن ، حدیث و تاریخ جلد سوم

بماند ؛ چرا كه در غير اين صورت ، همانند اجداد بزرگوارش به دست زمامداران ظالم ، شهيد خواهد شد . به اين حكمت ، در كلام امام صادق عليه السلام اشاره شده ، آن جا كه مى‏فرمايد :
إنَّ لِلقائِمِ غَيبَةً قَبلَ أن يَقومَ ، إنَّهُ يَخافُ - وَ أَومَأَ بِيَدِهِ إلى‏ بَطنِهِ - يَعنِى القَتلَ .۱
قائم ، قبل از قيامش، غيبتى دارد كه در آن دوره ، بيمناك از كشته شدن است.
بديهى است كه مقصود از «ترس» ، ترس از شهادت نيست ؛ چرا كه امام مهدى عليه السلام همچون اجداد بزرگوارش ، عاشق شهادت در راه خداست ؛ بلكه ترس او ، از اين است كه با كشته شدن ، او وعده الهى مبنى بر جهانى شدن اسلام ، تحقّق نيابد و هدف بزرگ همه انبياى الهى - يعنى استقرار عدالت همه جانبه اجتماعى - محقّق نگردد .

با تأمّل در حكمت غيبت امام مهدى عليه السلام روشن مى‏شود كه مسئوليت پيروان اسلام در جهت زمينه‏سازى براى جهانى شدن اين آيين ، بسيار سنگين است . آنچه در تبيين حكمت غيبت در باره آزموده شدن خلق در دوران غيبت امام مهدى عليه السلام آمده ،۲مى‏تواند اشاره به مسئوليت سنگين مسلمانان ، بويژه پيروان امام مهدى عليه السلام در ايّام غيبت او باشد . در اين باره در تبيين مفهوم انتظار ، توضيحات لازم ارائه خواهد شد .

1.ر.ك : ص ۱۶۴ ح ۵۵۴ .

2.ر.ك: ص ۱۵۵ (آزمودن و ناب كردن مردم) .


دانشنامه امام مهدی عجّل الله فرجه بر پایه قرآن ، حدیث و تاریخ جلد سوم
178

قابل فهم است ، چنان كه امام صادق عليه السلام در تبيين حكمت غيبت مى‏فرمايد :
إنَّ وَجهَ الحِكمَةِ فى ذلِكَ لا يَنكَشِفُ إلّا بَعدَ ظُهورِهِ ، كَما لا يَنكَشِفُ وَجهُ الحِكمَةِ لِما أتاهُ الخِضرُ عليه السلام مِن خَرقِ السَّفينَةِ ، وَ قَتلِ الغُلامِ ، وَ إقامَةِ الجِدارِ لِموسى‏ عليه السلام إلّا وَقتَ افتِراقِهِما .۱
حكمت اين كار ، جز پس از ظهورش، آشكار نمى‏شود، همان گونه كه حكمت سوراخ كردن كشتى و كشتن جوان و بنا كردن ديوار از سوى خضر عليه السلام براى موسى ، تا هنگام جدايى‏شان ، آشكار نشد.
بنا بر اين ، ساير آنچه در تبيين حكمت غيبت امام مهدى عليه السلام در احاديث اسلامى آمده (و در عناوين و روايات پيشين بدان اشاره شد) ، به گونه‏اى به اين حكمت باز مى‏گردد و يا مطلبى است كه به تناسب فهم مخاطب ، بيان شده است .

مثلاً يكى از عوامل زمينه‏سازى سياسى حكومت جهانى امام مهدى عليه السلام ، اين است كه مردم جهان ، انواع حكومت‏هاى مدّعى عدالت و آزادى و حقوق بشر را بيازمايند و عملاً به اين نتيجه برسند كه جز رهبرى الهى خاندان رسالت نمى‏تواند عدالت را در جهان برقرار سازد . امام صادق عليه السلام به اين حكمت اشاره فرموده است :
ما يَكونُ هذَا الأَمرُ حَتّى‏ لا يَبقى‏ صِنفٌ مِنَ النّاسِ إلّا وَ قَد وُلّوا عَلَى النّاسِ ، حَتّى‏ لا يَقولَ قائِلٌ : إنّا لَو وُلّينا لَعَدَلنا ، ثُمَّ يَقومُ القائِمُ بِالحَقِّ وَ العَدلِ .۲
اين امر (قيام) روى نمى‏دهد تا آن كه هيچ گروهى از مردم نماند ، جز آن كه بر مردم ، حكومت كند، براى اين كه كسى نگويد: اگر ما حاكم مى‏شديم، عدالت مى‏ورزيديم ! سپس قائم به حق و عدالت ، قيام مى‏كند.
بنا بر اين ، حكمت ايجاب مى‏كند امامى كه ذخيره الهى براى اقامه عدل در سراسر جهان است ، پيش از فراهم شدن زمينه حكومت جهانىِ او ، در پرده غيبت

1.ر.ك : ص ۱۴۶ ح ۵۳۴ .

2.ر.ك : ص ۱۵۲ ح ۵۳۷ .

  • نام منبع :
    دانشنامه امام مهدی عجّل الله فرجه بر پایه قرآن ، حدیث و تاریخ جلد سوم
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدی ری‌شهری، با همکاری محمّد کاظم طباطبایی و جمعی از پژوهشگران، ترجمه: عبدالهادی مسعودی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1393
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 13923
صفحه از 409
پرینت  ارسال به