۱۱۹۶. تفسير العيّاشى - به نقل از جابر جعفى - : امام باقر عليه السلام فرمود : «به زمين بچسب و هيچ حركتى مكن تا علامتهايى را كه برايت مىگويم و [همه] در يك سال اتّفاق مىافتند، ببينى: جارچى ندا دهنده در دمشق ، و به زمين فرو رفتن يكى از آبادىهاى آن و فرو ريختن بخشى از مسجد آن، و هنگامى كه ديدى تُركان از آن گذشتهاند و پيش آمدهاند و در جزيره فرود آمدهاند ، و روم، پيشروى كرده و در رمله فرود آمده ، و آن، سالى است كه در همه سرزمينهاى عربى اختلاف [و درگيرى ]است و اين هنگام، شاميان به سه دسته مختلف تقسيم مىشوند: [پيروان ]اصهب، ابقع و سفيانى . همراه تيره ذنب الحمار (دم درازگوش) ، قبيله مضر هستند ، و همراه سفيانى، خويشان مادرىاش از قبيله كلب ؛ و سفيانى و همراهاش بر تيره ذنب الحمار پيروز مىشوند و چنان كشتارى مىكنند كه كسى پيش از آن نكرده است.
و مردى در دمشق حضور مىيابد و او و همراهانش را به گونهاى مىكشند كه مانند آن، ديده نشده است و او از تيره ذنب الحمار است و اين، همان آيهاى كه خداوند متعال در آن مىفرمايد: «آن گاه از ميان ايشان چند دسته اختلاف ورزيدند. واى بر كافران از حضور در روزى بزرگ!» .
سفيانى و همراهانش پيروز مىشوند و انديشناك چيزى جز خاندان محمّد صلى اللّه عليه و آله و شيعه آنان نيستند. از اين رو، گروهى را روانه كوفه مىكند و دستهاى از پيروان خاندان محمّد را در كوفه مىكُشد و به دار مىكِشد... . [در اين زمان] به زمين بچسب و دنبال هيچ يك از آنان به راه نيفت، تا اين كه مردى از نسل حسين عليه السلام را ببينى كه عهد و پرچم و سلاح پيامبر خدا را به همراه دارد، كه عهد پيامبر خدا به على بن الحسين عليه السلام و سپس به محمّد بن على عليه السلام رسيد و خدا هر چه بخواهد، مىكند و هميشه با اينها باش و مبادا همراه كسانى شوى كه برايت گفتم. در اين هنگام، مردى از نسل حسين خروج مىكند كه سيصد و ده نفر و اندى مرد همراهش هستند و پرچم پيامبر خدا صلى اللّه عليه و آله را همراه خود و آهنگ مدينه را دارد و چون از بيداء مىگذرد، مىگويد: اين جا مكان كسانى است كه به زمين فرو برده مىشوند و آن، همان سخن خداى متعال است: «پس آيا آنان كه به نيرنگ، بدىها كردند، ايمن از اين هستند كه خداوند، آنان را به زمين فرو برد، يا از جايى كه نمىدانند، به ايشان عذاب رسد، يا آنها را ميان رفت و آمدشان بگيرد؟ پس آنها ناتوان كننده[ى خدا] نيستند» و چون وارد مدينه شود، محمّد بن شجرى را مطابق سنّت يوسف بيرون مىآورد و سپس به كوفه مىآيد و در آن جا مدّتى طولانى و هر اندازه كه خدا بخواهد، مىماند تا بر آن چيره مىشود .
سپس با همراهانش حركت مىكند تا به عذراء۱ برسد و گروه فراوانى از مردم به او ملحق مىشوند و سفيانى در آن زمان در رمله۲ است، تا اين كه با هم رو به رو مىشوند و آن، روز تبديل (جاىگزينى) است. برخى از پيروان خاندان محمّد صلى اللّه عليه و آله كه همراه سفيانى بودند، بيرون مىآيند و به آنان مىپيوندند و برخى از پيروان سفيانى كه با خاندان محمّد صلى اللّه عليه و آله بودهاند، بيرون مىآيند و به سفيانى ملحق مىشوند و هر دسته زير پرچم خود، جاى مىگيرند و آن، روز تبديل است .
امير مؤمنان عليه السلام فرمود: در اين روز، سفيانى و همراهانش همه كشته مىشوند و حتّى كسى نمىماند كه خبرى از آنها بياورد و محروم در آن روز، كسى است كه از غنيمت قبيله كلب [كه همراه سفيانى هستند] ، بىنصيب بماند .
سپس به كوفه روى مىآورد و در آن جا منزل مىكند و برده مسلمانى را نمىگذارد جز آن كه او را مىخَرَد و آزاد مىكند و بدهكارى را [نمىگذارد]، جز آن كه بدهىاش را مىپردازد و [نيز] چيز به ستم برده شدهاى را، جز آن كه به صاحبش باز مىگرداند و از سپاهش بندهاى كشته نمىشود، جز آن كه خونبهاى او را به صاحبانش تسليم مىكند و كسى كشته نمىشود، جز آن كه بدهىاش را ادا مىكند و نانخوران او را به حقوقبگيران از بيتالمال ملحق مىكند، تا آن كه زمين را از عدل و داد پر مىكند، همان گونه كه از جور و تجاوز پر شده است. او و خاندانش در رُحبه،۳ ساكن مىشوند و رحبه همان سراى نوح و سرزمينى پاك است و [سنّت، اين است كه] هيچ مردى از خاندان محمّد، جز در جايى پاك و پاكيزه سكنا نمىگزيند و كشته نمىشود و ايشان، وصيّانى پاك هستند».۴
1.عذرا، از آبادىهاى شام و جايى است كه معاويه، حجر بن عدى را گردن زد.
2.رمله، شهرى در فلسطين و در دوازده ميلى بيت المقدّس است.
3.رُحبه، محلّهاى است در كوفه يا محلّى نزديك قادسيّه و تا كوفه يك روز راه بوده است . گويا منظور، حوالى مسجد سهله كنونى و نجف اشرف است كه در احاديث ديگر نيز بِدان تصريح شده است.
4.تفسير العيّاشى : ج ۱ ص ۶۴ ح ۱۱۷ ، بحار الأنوار : ج ۵۲ ص ۲۲۲ ح ۸۷. نيز، ر . ك : همين دانشنامه : ص۱۲۱ ح ۱۱۸۴ و براى ديدن تمام حديث، ر.ك: همين دانشنامه ص ۳۸۱ ح ۱۳۹۲ .
