عثمانی کاسته شده بود، اصلاح کنند.
به عنوان یک فرض کلی، گفته شده که امامان تمامی متون مقدسِ پیش از اسلام را به همان صورت تحریفنشده و اصلیشان میدانند.۱ ازاینرو امام ششم، جعفر صادق[[ع]] (د. ۱۴۸/۷۶۵) به بُرَیح۲ نصرانی میگوید اسفار پنجگانه موسی، عهد جدید ( الانجیل) و سایر کتب انبیاء را امامان به ارث بردهاند، و آنها را به زبان اصلیشان میخوانند.۳ علی[[ع]] به سلمان فارِسی میگوید: هزار کتاب دارم که در میان آنها، پنجاه صحیفه از شیث، سی صحیفه از ادریس و بیست صحیفه از ابراهیم هست.۴ هم از علی[[ع]] و هم از صادق[[ع]] نقل شده که تصریح کردهاند اگر منصب قضاوت به ایشان داده میشد، در میان هر امتی طبق متن مقدسِ مورد تبعیتشان قضاوت میکردند.۵
امامان صحیفههای (صُحُف) ابراهیم و لوحههای ( الواح) موسی، که همان صُحُف موسی
1.. بر اساس روایتی، این متون، کتاب واحدی را موسوم به الاِسم الاَکبَر شکل میدادهاند. این همان کتابی است که واژۀ کِتاب در آیۀ ۲۵ از سورۀ ۵۷ (حدید) بدان اشاره دارد (ن.ک: کافی [ابو جعفر محمد بن یعقوب الکلینی، الکافی، تهران، ۱۳۷۵-۱۳۷۷]، ج۱، ص۲۹۳، مذکور در البرهان [هاشم بن سلیمان البَحرانی الکَتکانی، کتاب البرهان فی تفسیر القرآن، تهران، ۱۳۷۴-۱۳۷۵]، ج۴، ص۲۹۷). سایر روایات در توضیح این کِتاب، آن را ناظر به اللَوح المَحفوظ میدانند؛ برای مثال ن.ک: ابو علی الفضل بن الحسن الطَبرِسی، مَجمَع البَیان فی تفسیر القُرآن، بیروت، ۱۳۸۰/۱۹۶۱، ج۲۷، صص۱۵۵-۱۵۶.
2.. در مورد تلفظ صحیح این نام اختلاف نظر وجود دارد. سایر تلفظهای مطرح شده عبارتاند از: بُرَیحَة، بَریحة، بُریَة.
3.. بصائر الدرجات، ص۱۳۶، ش۴؛ کافی، ج۱، ص۲۲۷، ش۱. همچنین ن.ک: بصائر الدرجات، صص۳۴۰-۳۴۱، ش۲؛ ابنبابوَیه، التوحید، قمّ، ۱۳۹۸، ص۲۷۵، و ترجمۀ انگلیسیاش در:
D. Thomas, "Two Muslim-Christian Debates from the Early Shīʿite Tradition”, JSS, ۳۳, ۱۹۸۸, pp. ۵۳-۸۰, at pp. ۵۹-۶۰;
و در کل ن.ک: بِحار الانوار، ج۲۶، صص۱۸۰-۱۸۹. دربارۀ بُرَیح (که شیعه شد) ن.ک: عبد الله المامقانی، تنقیح المقال، نجف، ۱۳۴۹-۱۳۵۲/۱۹۳۰-۱۹۳۳، شرححال ش۱۲۲۹؛ ابو القاسم الخوئی، مُعجَم رِجال الحَدیث، بیروت، ۱۴۰۹/۱۹۸۹، ج۳، صص۲۹۴-۲۹۵. در این دو اثر (به تبعیت از متون متقدم)، برای بُرَیح العِبادی و بُرَیح النَصرانی دو مدخل مجزا در نظر گرفته شده است؛ اما به گفتۀ تستری ( قاموس الرجال، ج۲، تهران، ۱۳۷۹، صص ۱۷۹-۱۸۰)، این دو نام ناظر به یک نفر است.
4.. ابو محمد الدَیلَمی، اِرشاد القُلوب، بیروت، ۱۳۹۸/۱۹۷۸، ص ۴۱۶، مذکور در بِحار الانوار، ج۲۶، ص۲۲۲.
5.بصائر الدرجات، صص ۱۳۲ـ۱۳۳، ش۲.