محمد[[ص]] نازل شد. پاسخ آنها این بود که به رونوشت علی[[ع]] هیچ نیازی ندارند، زیرا خودشان رونوشتی از قرآن را دارند. علی[[ع]]، که از برخورد آنها خشمگین شده بود، پاسخ داد که دیگر هرگز آن را نخواهند دید.^۱

بعدها علمای شیعی شروطی همانند آنچه مفید بیان کرده بود را کنار گذاشتند و با قاطعیت اعلام کردند قرآنی که در دست ماست، به شکلی وفادارانه از روی وحی اصلی بازسازی شده است. در عین حال، در کل، این مطلب در مورد شیعیان صادق است که آنها، صرف نظر از دیدگاه‌هایشان نسبت به تمامیت مصحف عثمانی، با کاوش در معناهای پنهان متن، شواهدی برای درستیِ پیام شیعی پیدا می‌کنند.

بخش دوم

شیعیان اتفاق نظر دارند که نه‌تنها در قرآن، بلکه در سایر متون مقدس نیز بر اعتبار تعالیم و نظام فقهی‌شان صحه گذاشته شده است. در کل، این متون (به رغم اینکه تمایز بین آنها همواره روشن نیست) بر دو نوع هستند: نخست، متون وحی‌شده بر انبیائی که پیش از محمد[[ص]] می‌زیستند و از طریق او به امامان رسیده‌اند؛ دوم، متونی که تنها بر محمد[[ص]] و بر اعضای خانواده وی ( اهل البَیت)[[ع]] وحی شدند. هر دو نوعِ این متون به دو دلیل ذکر می‌شوند: برای تأکید بر حکمت امامان، که علم آنها بسیار برتر از سایر انسان‌هاست؛^۲ و برای نشان دادن اینکه کُراسه‌های مختلفی وجود دارند که از حیث جایگاه تقریبا با قرآن برابری می‌کنند، و در آنها باورداشت‌های شیعی تأیید می‌شود. این ادعا که متون وحی‌شده بر محمد[[ص]] و انبیاء پیشین مشتمل بر مؤیدهای صریحی بر [[امامتِ]] امامان بوده‌اند، خصوصاً نزد شیعیان افراطی، تا حدی بدان سمت رفت که آنچه را به نظر آنها از مصحف

در عبارت دوم، که احتمالا نسبت به اولی متأخر است، مفید از موضع افراطی باز هم بیشتر فاصله می‌گیرد. وی تأکید می‌کند که مصحف عثمانی کل متن کتاب آسمانی را در خود دارد، هرچند که ترتیب چینش آیات در تمام متن درست نیست.^۱ آنچه در مصحف عثمانی نیامده، تفسیر صحیح آیات است که علی[[ع]] در رونوشت خودش از قرآن یادداشت کرده بود. بنا بر دیدگاه مفید، این تفسیر نیز از آسمان نازل شده بود، هرچند که بخشی از کلام مُعجزِ خدا در قرآن نیست. علاوه بر این، مفید متذکر می‌شود که چنین تفسیری از قرآن را، که مورد تأیید الهی هست، نیز می‌توان «قرآن» نامید؛ معنای تلویحی این سخن این است که احادیث ناظر به حذف بخش‌هایی از قرآن، در واقع به حذف بخش‌هایی از تفسیر آن ( تَأویل القُرآن) نظر دارند.^۲

تحلیل [[شیخ]] مفید تا حدی مبتنی بر متون اولیه شیعی است که در آنها گفته شده که مصحف علی[[ع]] مشتمل بر تفسیر هر آیه ( تأویل)، و نیز مشتمل بر هر حکم فقهی‌ای بود که امت تا ابد بدان نیاز دارد.^۳ بر اساس یکی از احادیث، علی[[ع]] رونوشت خودش از قرآنِ خود را به مردم نشان داد و به آنها گفت: این کتاب خدا به همان صورتی است که بر