203
مأخذ شناسي رجال شيعه

عليارى تبريزى ، ملاّ على (۱۲۳۶ ـ ۱۳۲۷ ق) .

۴۶۰ . بهجة الآمال فى شرح زبدة المقال ، بنياد فرهنگ اسلامى حاج محمّد حسين كوشانپور ، ۷ ج .
اين كتاب ، در شرح كتاب زبدة المقال فى علم الرجال سيّد حسين بن سيّد رضا بروجردى (م ۱۲۷۶ ق) تأليف شده است .
مؤلّف در ابتدا در دوازده فصل ، به بيان كلّياتى در شناسايى مبانى و شيوه هاى علم رجال و مصطلحات رجالى پرداخته است و سپس در ۲۸ باب ، به عدد و ترتيب حروف الفبا ، احوال رجال حديث را مورد بررسى قرار داده است .
مرحوم سيّد شهاب الدين مرعشى نجفى (م ۱۳۶۹ ش) در بيان زندگى نامه ملاّ على عليارى تبريزى و اجازات روايى وى و نيز در معرّفى كتاب بهجة الآمال ، مقدّمه اى با عنوان غاية الآمال فى ترجمة صاحب بهجة الآمال تأليف نموده كه در اوّل اين كتاب ، آورده شده است .
فرزند مؤلّف ، ميرزا محمّد حسن عليارى ، تمام جلدهاى اين كتاب و كتاب منتهى الآمال را به صورت مختصر ، فهرست نموده و در كتابى با عنوان مختصر المقال ، جمع آورى نموده است .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج ۱۰ ، ص ۱۳۶) ، اين كتاب را با عنوان رجال المولى على و نيز با عنوان بهجة الآمال فى شرح زبدة المقال ومنتهى الآمال فى علم الرجال (ج ۳ ، ص ۱۵۹ ، ش ۵۶۳) فهرست نموده است . مرحوم مرعشى نجفى در مقدمه بهجة الآمال ـ كه در هفت جلد چاپ شده است ـ كتاب را پنج مجلّد دانسته كه سه جلد آن شرح زبدة المقال دو جلد ديگر ، منتهى الآمال در تكميل زبدة المقال است كه راويان متأخّر و مجهول را در بردارد .
امّا در نسخه چاپى اين كتاب ، منتهى الآمال و شرح آن به طور كامل مشخّص نشده اند؛ اگر چه كه نام بسيارى از متأخّران ، همچون صاحب حدائق و غير ايشان در آن موجود است و بر اين اساس ، احتمال گنجاندن منتهى الآمال در متن حاضر وجود دارد . شاهد بر اين مطلب ، اتمام هاى موجود در آخر مجلّدات است كه در پايان جلد هفتم ، تاريخ ۱۳۱۸ق ، ذكر شده و در پايان منتهى الآمال و شرح آن هم همين تاريخ آمده است .
از سوى ديگر ، حروف الفبا ـ كه مبناى ترتيب كتاب است ـ با توجّه به تعدّد دو كتاب ، تكرار نشده است .
۴۶۱ . منتهى الآمال فى تتميم زبدة المقال .
الذريعة ، ج ۲۳ ، ص ۸ (ش ۷۸۲۶) .
مرحوم سيّد حسين بن سيّد رضا حسينى بروجردى (م ۱۲۷۶ ق) در كتاب خود به نام زبدة المقال [ / نخبة المقال] ، از ذكر اسامى راويان مجهول و شرح حال علماى متأخّر ، اجتناب نموده است و به همين دليل ، مرحوم ملاّ على عليارى تبريزى در ابتدا ، اين كتاب را در تكميل و تتميم آن تأليف نموده و سپس در شرح اين منظومه ، كتاب منتهى الآمال فى تتميم زبدة المقال را تأليف نموده است .
به منظور تكميل معرّفى اين كتاب ، به مطالب ذكر شده در ذيل عنوان بهجة الآمال ،
تأليف همين مؤلّف ، مراجعه شود .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج ۲۳ ، ص ۹۱ ، ش ۸۱۴۸) اين كتاب را با عنوان منظومة فى تتيم زبدة المقال فهرست نموده است .


مأخذ شناسي رجال شيعه
202

طارمى زنجانى ، جواد (۱۲۶۳ ـ ۱۳۲۵ ق) .

۴۵۵ . مشكل الرجال فى منتهى المقال .
الذريعة ، ج ۲۱ ، ص ۶۵ (ش ۳۹۷۴) .
محمّد حسن زنجانى ، مؤلّف أنيس الطلاب ، نام اين كتاب را در فهرست آثار مؤلّف آورده است .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج ۱۰ ، ص ۱۰۷) ، اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ جواد طارمى هم فهرست نموده است .

مستوفى اصفهانى ، يحيى بن شفيع (م ۱۳۲۶ ق) .

۴۵۶ . الحواشى على خاتمة المستدرك .
الذريعة ، ج ۷ ، ص ۹۷ (ش ۴۹۹) .
محقّق تهرانى ، نسخه اى از كتاب خاتمة المستدرك ميرزا حسين نورى (م ۱۳۲۰ ق) را كه اين حاشيه بر آن نوشته شده ، مشاهده كرده و نشانى داده است .
۴۵۷ . شرح مشيخة الفقيه .
الذريعة ، ج ۱۴ ، ص ۶۸ (ش ۱۷۷۳) .
محقّق تهرانى ، نسخه اى از اين كتاب را مشاهده كرده و نشانى داده است . ايشان در الذريعة (ج ۱۰ ، ص ۱۶۰ ، ذيل ش ۲۸۶) اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ ميرزا يحيى الاصفهانى هم فهرست نموده است .

تسترى [/ شوشترى] ، محمّد باقر (م ۱۳۲۷ ق) .

۴۵۸ . تلخيص خاتمة الفوائد الغاضرية .
مصفّى المقال فى مصنّفى علم الرجال ، ص ۸۹ .
كتاب الفوائد الغاضرية ى محمّد على آل كشكول (ق ۱۳) مشتمل بر سه قسمت : مقدّمه ، فوايد و خاتمه است .
مؤلّف در خاتمه كتاب ، تاريخ حيات معصومان عليهم السلام را به طور مفصّل مورد بحث قرار داده است . سپس محمّد باقر شوشترى ، اين خاتمه را تلخيص نموده است .
محقّق تهرانى در مصفّى المقال (ص ۸۹) و نيز در الذريعة (ج ۱۶ ، ص ۳۵۱) ، در شرح كتاب الفوائد الغاضرية به وجود اين تلخيص اشاره نموده و متذكّر شده است كه اين تلخيص را در بعضى از مجموعه هاى ايشان ، مشاهده نموده است .
۴۵۹ . حاشية على التعليقة البهبهانية .
الذريعة ، ج ۶ ، ص ۴۰ (ش ۱۹۱) .
اين حاشيه ، بر فوايد پنجگانه رجالى مرحوم وحيد بهبهانى در ابتداى تعليقه اى كه وى بر كتاب منهج المقال محمّد استر آبادى نوشته ، آورده شده است .
محقّق تهرانى ، نسخه اى از التعليقة البهبهانية را (كه با خطّ مرحوم باقر شوشترى نوشته شده و در آن متذكّر شده است كه فوايد پنجگانه رجالى اين تعليقه را بر شيخ خود قرائت نموده است و به همراه حاشيه خود ، حاشيه خليلى را بر اين تعليقه آورده) ، مشاهده نموده است .
گفتنى است كه اگر چه اين حاشيه با عنوان ، حاشية على التعليقة البهبهانية آمده است ؛ امّا اين حاشيه ، تنها بر مقدّمه اين تعليقه ، يعنى الفوائد الرجالية آورده شده است .
محقّق تهرانى در مصفّى المقال (ص ۸۹) ، اين حاشيه را با عنوان تعليقات على الفوائد الرجالية ، معرّفى نموده است . ايشان همچنين در الذريعة (ج ۱۰ ، ص ۹۸ ، ش ۲۰۰) ، اين كتاب و كتاب تلخيص خاتمة الفوائد الغاضرية را با عنوان رجال المولى باقر التسترى هم فهرست نموده است .

  • نام منبع :
    مأخذ شناسي رجال شيعه
    سایر پدیدآورندگان :
    رسول طلائيان
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1381
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 4492
صفحه از 368
پرینت  ارسال به