۳ ـ ۲. موضوعات خاص
در اين بند ، آن دسته از آثار حديثى را كه بر اساس موضوع تدوين يافته است ، ذكر مى كنيم. اين موضوعات عبارت اند از :
۱ . نگارش مناقب ، فضايل و شرح حال معصومان عليهم السلام
۲ . اعتقادات ، آداب و اخلاق
۳ . تفاسير روايى
۴ . ادعيه و زيارات .
۱ ـ ۳ ـ ۲. نگارش مناقب ، فضايل و شرح حال معصومان عليهم السلام
مناقب ، جمع «منقبت» است و در لسان العرب به معناى اخلاق آمده است :«فى فلانٍ مناقب جميلةٌ أى أخلاق جميلة» و «هو حَسَنُ النقيبة أى حُسن الخليقة». ۱
نيز در معناى آن گفته اند :«آنچه از خصلت هاى نيك و هنرهايى كه موجب ستودگى مى گردد» ۲ و اصطلاحا براى مدايح و فضايل امامان شيعه عليهم السلام به كار مى رود.
ستودن وارستگان ، رسولان الهى و امامان حق و ذكر فضايل آنان ، به جهت آثار هدايت بخشى كه بر آن مترتّب است ، بخشى از فرهنگ قرآن كريم را به خود اختصاص داده و خداوند متعال ، در جاى جاىِ كتاب خود ، به ذكر فضايل بندگان صالح خويش مى پردازد. ۳
از آن جا كه تبيين فضائل ائمّه عليهم السلام ، موجب شناخت مردم نسبت به آنان و روى آوردن به آن ستارگان هدايت مى شد و از سوى ديگر ، مدّعيان دروغين خلافت براى