داستان در آنجا نیامده است. این داستان در بحار الانوار در میان زنجیره‌ای از روایات سیره‌‌نگارانه، که اغلب از تفسیر عسکری گرفته شده‌‌اند، ذکر شده است.^۱ همراه این داستان، و به تبع الگویی تکراری، حکایتی درباره دسیسه‌‌ای مشابه ضد علی[[ص]] توسط جَدّ بن قَیس، که از افراد اصلی منافقون در مدینه بود، گفته می‌شود. این حدیث در تفسیر عسکری به اینجا می‌‌رسد که ”او [ی. جَدّ بن قَیس] دومین فرد مؤثر منافقون بعد از عبد الله بن اُبَیّ بود، همان طور که علی از جهت کمال، جمال و جلال دومین فرد بعد از رسول خدا[[ص]] بود (وکان تالي عبد الله بن ابی في النفاق کما أنّ علي [!] تالي رسول الله في الکمال والجمال والجلال)."^۲

عبد الله بن اُبَیّ بعد از شکست نقشه‌‌اش جَدّ بن قیس را متقاعد کرد تا یک تله دیگر برای علی[[ع]] آماده کند، چراکه وی مانند محمد[[ص]] در سحر متبحر نیست ( إن محمداً ماهرٌ بالسحر ولیس عليٌ کَمِثلِهِ).^۳ جد بن قیس قبول می‌کند و نقشه‌ای می‌کشد که دیوار باغش روی سر علی[[ع]] و همراهانش بریزد. آنها خودشان نزدیک دیوار می‌‌نشینند تا با هم غذایی میل کنند. علی[[ع]] متوجه می‌‌شود که دیوار نزدیک فرو ریختن است و با دست چپ خود آن دیوار را که ۳۰ ذراع طول، ۱۵ ذراع ارتفاع و ۲ ذراع ضخامت داشته است نگه می‌دارد، بدون اینکه اثری از دشواری این کار در چهره او ظاهر شود. وقتی علی[[ع]] و افرادش غذایشان را تمام می‌‌کنند، علی[[ع]] بلند می‌شود و دیوار را مستحکم می‌کند. هنگامی که پیامبر[[ص]] علی[[ع]] را می‌بیند او را تحسین می‌کند و او را با خضر، که او نیز یک دیوارِ در حال ریزش را برپا کرده بود، مقایسه می‌کند.^۴

می‌‌کند.^۱ این تنش همچنین در بسیاری از حکایات افسانه‌ای و سیره‌‌نگارانه‌‌ای که درباره زندگی محمد[[ص]] و امامان[[ع]] آمده بروز می‌یابد، و این گونه مطالب بخش اعظم از تفسیر عسکری را شکل می‌‌دهد. من در اینجا به دو جنبه جالب، منحصرا درباره داستان‌‌های سیره‌‌نگارانه‌‌ای که در این کتاب آمده، اشاره می‌‌کنم؛ اول: این داستان‌‌ها بر رابطه محمد[[ص]] با علی[[ع]] متمرکزند، و در بیشتر موارد کاری به سایر امامان ندارند. دوم: گزارش‌‌های مشابه اغلب محمد[[ص]] و علی[[ع]] را در کنار هم یا در پی یکدیگر نشان می‌دهند، برای مثال می‌‌توان به توصیفاتِ آمده در این گزارش‌‌ها درباره قدرت‌‌های جادویی و معجزات آنها اشاره کرد. همچنین آن دو با یکدیگر زوجی همانند دو پیامبر توراتی به نام‌های الیا^۲ و الیشا^۳ می‌‌سازند، از آن جهت که همان رابطه استاد و شاگردی میان آن دو پیامبر را دارند، معجزات مشابهی دارند و نیز در اینکه شاگرد بر استاد خود برتری دارد. دو گزارشی که در پی می‌آید این نکته را نشان می‌دهد.

الف. قدرت‌های معجزه‌‌آسای علی[[ع]] در مقایسه با محمد[[ص]]

در یکی از فراوان گزارش‌‌های شرح‌‌حال‌‌نگارانه (سیرة) که در تفسیر عسکری نقل شده، آمده است که وقتی محمد پیامبر[[ص]] به مدینه رسید حسادت عبد الله بن اُبَیّ را برانگیخت؛ همان رهبر معروف منافقان (منافقون) که متهم به توطئه برای مسموم ساختن پیامبر[[ص]] است. بنابراین ابن اُبَیّ در خانه‌‌اش ـ که می‌خواست پیامبر[[ص]] و اصحابش از جمله علی[[ع]] را به آن دعوت کند ــ گودالی حفر کرد. روی آن گودال فرشی انداخت و زیر فرش تیرهایی زهرآلود قرار داد تا وقتی پیامبر[[ص]] و اطرافیانش روی آن پا می‌‌گذارند در آن فرو افتند و با آن تیرها مسموم شوند. اما جبرئیل به پیامبر[[ص]] در مورد این نقشه هشدار داد و قول داد تا گام‌‌هایش را به گونه‌ای راهنمایی کند که در دام نیفتد. پیامبر[[ص]] وارد خانه ابن اُبَیّ شد و وقتی وی آنها را به رفع خستگی دعوت کرد، محمد[[ص]] به علی[[ع]] گفت دعایی بکند، آن گاه دختر میزبان وارد شد، پایش لغزید و در گودال افتاد.^۴ نقشه‌‌ها و دسیسه‌های پنهانیِ ابن اُبَیّ برای محمد[[ص]] در متون سیره‌ای به‌‌خوبی شناخته‌‌شده‌‌اند، اما تا آنجا که من می‌دانم این