375
دانشنامه قرآن و حديث 8

۵۸۵.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :از خصوصيات مؤمن ، آن است كه : در دين ، نيرومند است و در عين نرمى ، قاطع . ايمانش توأم با يقين است و در علم ، آزمند . دلسوز و با محبّت است و در عين دانايى ، بردبار . در هنگام توانگرى ، ميانه رو است و در وقت نادارى ، خود را آراسته نشان مى دهد . از طمع ، دورى مى كند و در پى كسب حلال است . در نيكوكارى ، پايدار و در پيمودن راه راست ، [كوشا و] بانشاط است . از شهوت ، خوددار است و به رنجورِ خسته ، ترحّم مى ورزد .
بنده مؤمن خدا ، به كسى كه دشمن مى دارد ، ستم روا نمى دارد و به خاطر دوست داشتنِ كسى ، مرتكب گناه نمى شود . آنچه را به او [امانت] سپرده شده ، تباه نمى كند . حسادت نمى ورزد و بدگويى نمى كند و لعنت نمى كند . [در محكمه عدل] به حق اعتراف مى كند ، هر چند شهادتى بر ضدّ او داده نشده باشد و به لقب بد و زشت ، كسى را نمى خواند . در نماز ، خاكسار است و در دادن زكات مى شتابد . در حوادث تكان دهنده ، استوار است و در هنگام برخوردارى ، سپاس گزار . به آنچه دارد ، قانع است و آنچه را مال او نيست ، ادّعا نمى كند . در حال خشم ، تصميم نمى گيرد ۱ و در كار خيرى
كه مى خواهد انجام دهد ، بخل بر او چيره نمى آيد . با مردم مى آميزد براى آن كه بياموزد و با مردم هم سخن مى شود براى آن كه بفهمد و اگر به او ستم و تعدّى شود ، صبر مى كند تا اين كه خداوند مهربان ، خود ، انتقام او را بگيرد .

1.يا: «در وقت خشم، افسار گسيخته نمى شود»، اگر ـ چنان كه در برخى منابع آمده است ـ «لا يجمح»باشد.


دانشنامه قرآن و حديث 8
374

۵۸۵.رسول اللّه صلى الله عليه و آله :إنَّ مِن أخلاقِ المُؤمِنِ: قُوَّةً في دينٍ ، وحَزما في لينٍ ، وإيمانا في يَقينٍ ، وحِرصا في عِلمٍ ، وشَفَقَةً في مِقَةٍ ۱ ، وحِلما في عِلمٍ ، وقَصدا في غِنىً ، وتَجَمُّلاً في فاقَةٍ ، وتَحَرُّجا عَن طَمَعٍ ، وكَسبا في حَلالٍ ، وبِرّا في استِقامَةٍ ، ونَشاطا في هُدىً ، ونَهيا عَن شَهوَةٍ ، ورَحمَةً لِلمَجهودِ .
وإنَّ المُؤمِنَ مِن عِبادِ اللّهِ لا يَحيفُ عَلى مَن يُبغِضُ ، ولا يَأثَمُ فيمَن يُحِبُّ ، ولا يُضَيِّعُ مَا استودِعَ ، ولا يَحسُدُ ، ولا يَطعَنُ ، ولا يَلعَنُ ، ويَعتَرِفُ بِالحَقِّ وإن لَم يُشهَد عَلَيهِ ، ولا يَتَنابَزُ بِالأَلقابِ ، فِي الصَّلاةِ مُتَخَشِّعا ، إلَى الزَّكاةِ مُسرِعا ، فِي الزَّلازِلِ وَقورا ، فِي الرَّخاءِ شَكورا ، قانِعا بِالَّذي لَهُ ، لا يَدَّعي ما لَيسَ لَهُ ، ولا يَجمَعُ فِي الغَيظِ ، ولا يَغلِبُهُ الشُّحُّ عَن مَعروفٍ يُريدُهُ ، يُخالِطُ النّاسَ كَي يَعلَمَ ، ويُناطِقُ النّاسَ
كَي يَفهَمَ ، وإن ظُلِمَ وبُغِيَ عَلَيهِ صَبَرَ حَتّى يَكونَ الرَّحمنُ هُوَ الَّذي يَنتَصِرُ لَهُ . ۲

1.المِقَة : المَحَبَّة (النهاية : ج ۴ ص ۳۴۸ «مقا») .

2.كنز العمّال : ج ۱ ص ۱۴۰ ح ۶۶۹ نقلاً عن الترمذي في نوادر الاُصول عن جندب بن عبد اللّه ، وقد عثرنا عليه في الطبعة المعتمدة منه (ج۲ ص۲۶۲) ولكن لوجود بعض التصحيفات في المتن نقلناه من كنز العمّال.

  • نام منبع :
    دانشنامه قرآن و حديث 8
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدی ری‌شهری، با همکاری: جمعی از پژوهشگران
    تعداد جلد :
    22
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1390
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 103480
صفحه از 545
پرینت  ارسال به