۶۴۴۰.سير أعلام النبلاءـ در يادكردِ زياد بن اَبيهْ ـ: او زياد بن عُبَيد ثَقَفى و يا با نسبت داده شدن به مادرش ، زياد بن سميّه است و همان كسى است كه پس از الحاق به معاويه و ادّعاى برادرى او ، زياد بن ابى سفيان خوانده شد . اين سُميّه ، كنيز ابو مُغَيره حارث بن كَلْده ثقفى ، پزشك عرب ، بود .
زياد ، در سال هجرت به دنيا آمد و دوران پيامبر صلى الله عليه و آله را درك كرد . در نوجوانى و در زمان خلافت ابوبكر ، مسلمان شد . او برادر مادرى ابوبكره ثقفى است كه از صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله بود .
زياد كه مُنشى زبردستى بود ، به هنگام حكومت ابو موسى اشعرى بر بصره ، كاتب وى ... و پس از او كاتب مُغَيره و ابن عبّاس نيز شد . او به جانشينى ابن عبّاس در بصره نيز رسيد .
چون معاويه او را از نوادر روزگار ديد ، وى را به سوى خود كشيد و ـ بر اساس شهادت كسى كه مى گفت : ابوسفيان به طائف آمد و مست كرد و زن بدكاره اى طلبيد و با سميّه ـ كه همسر عبيد بود ـ درآميخت ـ ادّعا كرد كه نطفه او از پشت پدر وى است .
به هنگام وفات على عليه السلام ، زياد ، [ از سوى ابن عبّاس ،] نايب او بر استان فارس بود .
