439
دانش نامه عقايد اسلامي ج7

۵۵۳۲.امام صادق عليه السلام:هركه خدا را همانند آفريده اش بداند، مشرك است. خداى والا و متعال، همانند چيزى نيست و چيزى همانند او نيست، و هرچه در گمان پيدا شود، خدا غير از آن است.

۵۵۳۳.امام رضا عليه السلامـ در ستايش خداى متعال ـ: خدايا! توانايى ات آشكار است و چگونگى و شكلى از تو و قدرت تو آشكار نيست. آفريدگان، تو را نشناختند و براى تو اندازه مشخّص كردند، در حالى كه مشخّص كردن اندازه براى تو برخلاف توصيفى است كه از تو مى كنند [و مى گويند تو آفريدگار و پروردگار بى همتايى]، و من از كسانى كه با همانند سازى در پىِ شناخت تواند، بيزارم. چيزى همانند تو نيست و آنان [با روش همانندسازى ]هيچ گاه به تو نمى رسند و اگر مى خواستند تو را بشناسند، نعمت هاى آشكار تو براى آنها مى توانست دليل و راهنماى آنها به سوى تو باشد و در [ مطالعه ] آفريدگانت، ميدان وسيعى بود كه مى توانستند به تو برسند؛ امّا آنان [اين كار را نكردند و] تو را با آفريده ات يكسان دانستند و در نتيجه، تو را نشناختند و برخى نشانه هايت را پروردگار دانستند و با آن، تو را وصف كردند. اى پروردگار من! از آنچه تشبيه كنندگان با آن تو را توصيف مى كنند، والاترى.

۱ / ۳

توضيح آنچه گمان تشبيه مى آورد

۵۵۳۴.التوحيدـ به نقل از محمّد بن حنفيه ـ: امير مؤمنان به من فرمود: «در روز قيامت، پيامبر خدا، دامان خدا را مى گيرد و ما، دامان پيامبرمان را مى گيريم و پيروان ما، دامان ما را مى گيرند».
گفتم: اى امير مؤمنان! مقصود از دامان چيست؟
فرمود: «خدا، بزرگ تر از آن است كه با دامان و جز آن، وصف شود؛ بلكه پيامبر خدا، امر ۱ خدا را مى گيرد و ما خاندان محمّد، امر پيامبرمان را مى گيريم و پيروان ما، امر ما را مى گيرند».

1.مقصود از امر يا اوامر خدا، معارف و احكام اسلام است .

دانش نامه عقايد اسلامي ج7
438

۵۵۳۲.الإمام الصادق عليه السلام :مَن شَبَّهَ اللّهَ بِخَلقِهِ فَهُوَ مُشرِكٌ ، إِنَّ اللّهَ ـ تَبارَكَ وتَعالى ـ لا يُشبِهُ شَيئا ، ولا يُشبِهُهُ شَيءٌ ، وكُلُّ ما وَقَعَ فِي الوَهمِ فَهُوَ بِخِلافِهِ . ۱

۵۵۳۳.الإمام الرضا عليه السلامـ في تَمجيدِ اللّهِ جَلَّ وعَلا ـ: إِلهي بَدَت قُدرَتُكَ ولَم تَبدُ هَيئَةً ، فَجَهِلوكَ وقَدَّروكَ وَالتَّقديُر عَلى غَيرِ ما بِهِ وَصَفوكَ ، وإِنّي بَريءٌ يا إِلهي مِنَ الَّذين بِالتَّشبيهِ طَلَبوكَ ، لَيسَ كَمِثلِكَ شَيءٌ ، إِلهي ولَن يُدرِكوكَ ، وظاهِرٌ ما بِهِم مِن نِعمَتِكَ دَليلُهُم عَلَيكَ لَو عَرَفوكَ ، وفي خَلقِكَ يا إِلهي مَندوحَةٌ أَن يَتَناولَوكَ بَل سَوَّوكَ بِخَلقِكَ ، فَمِن ثَمَّ لَم يَعرِفوكَ ، وَاتَّخَذوا بَعضَ آياتِك رَبّا فَبِذلِكَ وَصَفوكَ ، تَعالَيتَ رَبّي عَمّا بِهِ المُشَبِّهونَ نَعَتوكَ . ۲

۱ / ۳

تَوضيحُ ما يوهِمُ التَّشبيهَ

۵۵۳۴.التوحيد عن محمّد ابن الحنفيّة :حَدَّثَني أَميرُ المُؤمِنينَ عليه السلام أنَّ رسولَ اللّهِ صلى الله عليه و آلهيَومَ القِيامَةِ آخِذٌ بِحُجزَةِ اللّهِ ، ونَحنُ آخِذونَ بِحُجزَةِ نَبِيِّنا ، وشيعَتُنا آخِذونَ بِحُجزَتِنا ؛
قُلتُ : يا أَميرَ المُؤمِنينَ ، ومَا الحُجزَةُ ؟
قالَ : اللّهُ أَعظَمُ مِن أن يُوصَفَ بالحُجزَةِ أَو غَيرِ ذلِكَ ، ولكِن رَسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آلهآخِذٌ بِأَمرِ اللّهِ ، ونَحنُ آلُ مُحَمَّدٍ آخِذونَ بِأَمرِ نَبِيِّنا وشيعَتُنا آخِذونَ بِأَمرِنا . ۳

1.التوحيد : ص ۸۰ ح ۳۶ عن المفضّل بن عمر ، الإرشاد : ج ۲ ص ۲۰۴ وليس فيه صدره ، بحار الأنوار : ج ۳ ص ۲۹۹ ح ۳۰ .

2.التوحيد : ص ۱۲۵ ح ۲ ، عيون أخبار الرضا : ج ۱ ص ۱۱۷ ح ۵ وفيه «واهية» بدل «هيئة» ، الأمالي للصدوق : ص ۷۰۷ ح ۹۷۰ عن أبي هاشم الجعفري ، الإرشاد : ج ۲ ص ۱۵۲ عن الإمام زين العابدين عليه السلام ، بشارة المصطفى : ص ۲۰۷ عن مسهر ، روضة الواعظين : ص ۴۴ والثلاثة الأخيرة نحوه ، بحار الأنوار : ج ۹۴ ص ۱۸۱ ح ۹ .

3.التوحيد : ص ۱۶۵ ح ۱ ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۲۴ ح ۱ وراجع التوحيد : ص ۱۶۵ و۱۶۶ ح ۲ و ۳ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج7
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 23600
صفحه از 507
پرینت  ارسال به