383
دانش نامه عقايد اسلامي ج7

فصل نود و سوم : احاديث جامع در تفسير نام ها و صفات خدا

۵۴۹۴.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ در يكى از خطبه هايش ـ :ستايش، براى خدايى است كه در نخستينْ بودنش يكتاست و در بى آغاز بودن و جاودانگى اش به خدايى، سترگ است و با بزرگى و چيرگى اش بزرگ است. آغازگرى كرد آنچه را كه نوآورى كرد، و آنچه را آفريد، بدون نمونه اى پيشى گرفته بر آفريده اى، نو پديد آورد. پروردگار بى پايان و هميشگىِ ما، به لطف پروردگارى اش و به دانش آگاهانه و كاملش، [موجودات را از عدم ]شكافت و با استوارىِ توانايى اش، همه آفريدگان را آفريد و با روشنايىِ صبح، [تاريكىِ شب را] دريد. پس براى آفرينش او، جاى گزين كننده اى نيست و براى سازندگى او، دگرگون كننده اى وجود ندارد و حكم او را بازپس بَرنده اى نيست و فرمان او را بازگرداننده اى نيست و از دعوت او، رها شده اى نيست و فرمان روايىِ او تمامى ندارد و ادامه وجودش، باز نمى ايستد، و اوست هستىِ نخستين و پايدارِ هميشگى و بى پايان .
فراتر از آفريدگانش، با روشنايى اش در اُفق بلند و عزّت والا و فرمان روايى ارجمند، پوشيده است؛ [و در همين حال،] بر فراز هر چيزى برترى يافته و به هر چيزى نزديك گشته، پس بدون آن كه ديده شود و در حالى كه در بلندْ پايه ترين چشم انداز است، خود را به آفريدگانش نمايانده است.
پس آن گاه كه با نورش پوشيده شد و در بلندمرتبگىِ خود، برترى يافت و از آفريدگانش نهان شد، خواست كه يگانگى، تنها براى او باشد و فرستادگان را به سوى آنان گسيل داشت تا دليل فراگير و استوار بر آفريدگانش، از آنِ او باشد و فرستادگان او به سوى آنان، گواهانى بر آنان باشند و در ميان آنها، پيامبران را بشارت دهنده و بيم دهنده بر انگيخت «تا هر كه هلاك شد [و گم راهى را خواست، ]با دليل روشن هلاك شود و هر كه زندگى يافت [و هدايت را خواست، ]با دليلِ روشن زندگى يابد» و براى اين كه بندگان، آنچه را درباره پروردگارشان نمى دانستند، فرا گيرند و پس از آن كه خدا را انكار مى كردند، او را به پروردگارى اش بشناسند و پس از ستيزه جويى، او را در خدايى، يگانه بدانند.


دانش نامه عقايد اسلامي ج7
382

الفصل الثالث والتسعون: الأحاديث الجامعة في تفسير أسماء اللّه وصفاته

۵۴۹۴.رسول اللّه صلى الله عليه و آلهـ في بَعضِ خُطَبِهِ ـ: الحَمدُ لِلّهِ الَّذي كانَ في أَوَّلِيَّتِهِ وَحدانِيّا ، وفي أَزَلِيَّتِهِ مُتَعَظِّما بِالإِلهِيَّةِ ، مُتَكَبِّرا بِكِبرِيائِهِ وجَبَروتِهِ ، اِبتَدَأَ مَا ابتَدَعَ ، وأَنشَأَ ما خَلَقَ عَلى غَيرِ مِثالٍ كانَ سَبَقَ بِشَيءٍ مِمّا خَلَقَ ، رَبُّنَا القَديمُ بِلُطفِ رُبوبِيَّتِهِ ، وبِعلِمِ خُبرِهِ فَتَقَ ، وبِإحكامِ قُدرَتِهِ خَلَقَ جَميعَ ما خَلَقَ ، وبِنورِ الإِصباحِ فَلَقَ ؛ فَلا مُبَدِّلَ لِخَلقِهِ ، ولا مُغَيِّرَ لِصُنعِهِ ، ولا مُعَقِّبَ لِحُكمِهِ ، ولا رادَّ لِأَمرِهِ ، ولا مُستراحَ عَن دَعوَتِهِ ، ولا زَوالَ لِمُلكِهِ ، ولاَ انقِطاعَ لِمُدَّتِهِ ، وهُوَ الكَينونُ أَوَّلاً وَالدَّيمومُ أَبَدا ، المُحتَجِبُ بِنورِهِ دونَ خَلقِهِ فِي الأُفُقِ الطَّامِحِ ، وَالعِزَّ الشّامِخِ ، وَالمُلكِ الباذِخِ ، فَوقَ كُلِّ شَيءٍ عَلا ، ومِن كُلِّ شَيءٍ دَنا ، فَتَجَلّى لِخَلقِهِ مِن غَيرِ أَن يَكونَ يُرى وهُوَ بِالمَنظَرِ الأَعلى .
فَأَحَبَّ الاِختِصاصَ بِالتَّوحيدِ إِذِ احتَجَبَ بِنورِهِ ، وسَما في عُلُوّهِ ، وَاستَتَرَ عَن خَلقِهِ ، وبَعَثَ إِلَيهِمُ الرُّسُلَ لِتَكونَ لَهُ الحُجَّةُ البالِغَةُ عَلى خَلقِهِ ، ويَكونَ رُسُلُهُ إِلَيهم شُهداءَ عَلَيهِم ، وَابتَعَثَ فيهِمُ النَّبِيّينَ مُبشِّرينَ ومُنذِرينَ «لِّيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَن بَيِّنَةٍ وَيَحْيَى مَنْ حَىَّ عَن بَيِّنَةٍ» ۱ ، ولِيَعقِلَ العِبادُ عَن رَبِّهِم ما جَهِلوهُ فَيَعرِفوهُ بِرُبوبِيَّتِهِ بَعدَما أَنكَروا ، ويُوَحِّدوهُ بِالإلهِيَّةِ بَعدَما عَضَدوا . ۲

1.الأنفال : ۴۲ .

2.التوحيد : ص ۴۴ ح ۴ عن إسحاق بن غالب عن الإمام الصادق عن أبيه عليهماالسلام ، بحار الأنوار : ج ۴ ص ۲۸۷ ح ۱۹ وراجع علل الشرائع : ص ۱۱۹ ح ۱ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج7
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 23254
صفحه از 507
پرینت  ارسال به