51
دانش نامه عقايد اسلامي ج5

۳۹۴۰.الكافىـ به نقل از محمّد بن مسلم ـ: امام باقر عليه السلام[در توصيف «قديم» ]فرمود : «او يگانه و بى نياز است ، تجزيه ناپذير است و معانى متعدّد (متفاوت) ندارد [تا تجزيه پذير باشد]» .
گفتم : فدايت شوم ! كسانى از اهل عراق، ادّعا مى كنند كه خدا با ابزارى مى بيند و با ابزارى ديگر مى شنود .
فرمود : «نادرست گفته و كفر ورزيده و تشبيه كرده اند . خدا والاتر از اين است . او شنوا و بيناست ، با همان كه مى شنود ، مى بيند و با همان كه مى بيند، مى شنود» .
گفتم : آنان، او را آن گونه كه خود مى فهمند ، بينا مى پندارند .
فرمود : «خداوند، والاست . چيزى به فهم مى آيد كه مانند آفريده هاست ، و خدا چنين نيست» .

۳۹۴۱.امام صادق عليه السلام :پروردگار ما ، نور ذاتى و حيات ذاتى دارد و داناى ذاتى و بى نياز ذاتى است .

۳۹۴۲.امام صادق عليه السلامـ خطاب به زنديقى كه از ايشان پرسيد : آيا مى گويى كه خداوند، شنوا و بيناست ؟ ـ: او شنوا و بيناست ؛ شنوا و بيناى بدون حواس ، كه با نفس خود مى شنود و مى بيند . اين كه مى گويم : «با نفس خود مى شنود»، نه به معناى آن است كه خودش يك چيز و نفسش چيز ديگر باشد ؛ بلكه چون از من پرسيده شده ، مى خواستم مقصود خود را برسانم و به تو كه پرسيده اى، بفهمانم . پس مى گويم كه او با همه وجود خود مى شنود ، نه همه اى كه جزء داشته باشد ـ چون «همه» نزد ما [مخلوقات ]تجزيه پذير است ـ ؛ بلكه مى خواهم به تو بفهمانم و آنچه در درون دارم، بگويم و همه اين عبارت ها به اين باز مى گردد كه او شنوا ، بينا ، دانا و آگاه است، بدون آن كه اين صفت ها از ذات، جدا و از هم متفاوت باشند .


دانش نامه عقايد اسلامي ج5
50

۳۹۴۰.الكافي عن محمّد بن مسلم عن الإمام الباقر عليه السلامـ في صِفَةِ القَديمِ ـ: إِنَّهُ واحِدٌ ، صَمَدٌ ، أَحَدِيُّ المَعنى ، لَيسَ بِمَعانٍ كَثيرَةٍ مُختَلِفَةٍ .
قالَ: قُلتُ: ـ جُعِلتُ فِداكَ ـ يَزعُمُ قَومٌ مِن أَهلِ العِراقِ أَنَّهُ يَسمَعُ بِغَيرِ الَّذي يُبصِرُ ، ويُبصِرُ بِغَيرِ الَّذي يَسمَعُ!
قالَ: فَقالَ: كَذَبوا وأَلحَدوا وشَبَّهوا ؛ تَعالَى اللّهُ عَن ذلِكَ ، إِنَّهُ سَميعٌ بَصيرٌ ، يَسمَعُ بِما يُبصِرُ ، ويُبصِرُ بِما يَسمَعُ .
قالَ: قُلتُ: يَزعُمونَ أَنَّهُ بَصيرٌ عَلى ما يَعقِلونَهُ .
قالَ: فَقالَ: تَعالَى اللّهُ! إِنَّما يُعقَلُ ما كانَ بِصِفَةِ المَخلوقِ ، ولَيسَ اللّهُ كَذلِكَ. ۱

۳۹۴۱.الإمام الصادق عليه السلام :رَبُّنا نورِيُّ الذّاتِ ، حَيُّ الذّاتِ ، عالِمُ الذّاتِ ، صَمَدِيُّ الذّاتِ . ۲

۳۹۴۲.عنه عليه السلامـ لِزِنديقٍ حينَ سَأَلَهُ: أَتَقولُ: إِنَّهُ سَميعٌ بَصيرٌ؟ ـ: هُوَ سَميعٌ بَصيرٌ ، سَميعٌ بِغَيرِ جارِحَةٍ وبَصيرٌ بِغَيرِ آلَةٍ ، بَل يَسمَعُ بِنَفسِهِ ويُبصِرُ بِنَفسِهِ ، ولَيسَ قَولي: «إِنَّهُ سَميعٌ بِنَفسِهِ» أَنَّهُ شَيءٌ وَالنَّفسُ شَيءٌ آخَرُ ، ولكِنّي أَرَدتُ عِبارَةً عَن نَفسي إِذ كُنتُ مَسؤولاً ، وإِفهاما لَكَ إِذ كُنتَ سائِلاً ، فَأَقولُ: يَسمَعُ بِكُلِّهِ لا أَنَّ كُلَّهُ لَهُ بَعضٌ ؛ لِأَنَّ الكُلَّ لَنا (لَهُ) بَعضٌ ، ولكن أَرَدتُ إِفهامَكَ وَالتَّعبيرَ عَن نَفسي ، ولَيسَ مَرجِعي في ذلِكَ كُلِّهِ إِلاّ أَنَّهُ السَّميعُ البَصيرُ ، العالِمُ الخَبيِرُ بِلاَ اختِلافِ الذّاتِ ولا اختِلافِ مَعنىً . ۳

1.الكافي: ج ۱ ص ۱۰۸ ح ۱ ، التوحيد: ص ۱۴۴ ح ۹ ، الاحتجاج: ج ۲ ص ۱۶۷ ح ۱۹۶ نحوه، بحارالأنوار: ج ۴ ص ۶۹ ح ۱۴ .

2.التوحيد: ص ۱۴۰ ح ۴ عن هارون بن عبدالملك ، بحار الأنوار: ج ۴ ص ۶۸ ح ۱۲ .

3.الكافي: ج ۱ ص ۱۰۹ ح ۲ وص ۸۳ ح ۶ ، التوحيد: ص ۱۴۴ ح ۱۰ كلّها عن هشام بن الحكم ، بحار الأنوار: ج ۴ ص ۶۹ ح ۱۵ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج5
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 41241
صفحه از 511
پرینت  ارسال به