401
دانش نامه عقايد اسلامي ج4

اين آيات ، با عنايت به حديثى كه پيش از اين در بند دوم از نشانه هاى خداشناسى در آفرينش زمين از امام رضا عليه السلام ۱ نقل كرديم ، پرده از يك حقيقت علمى برداشته كه در زمان نزول آنها بر كسى آشكار نبود؛ زيرا در آن زمان ، هيأت بطلميوسى بر محافل علمى جهان و بر افكار مردم ، حكومت مى كرد و طبق آن ، آسمان ها به صورت كُراتى تو در تو ، همانند طبقات پياز ، بر روى هم قرار داشتند و طبعا هيچ كدام معلّق و بى ستون نبودند ، بلكه هر كدام بر ديگرى تكيه داشت ؛ ولى حدود هزار سال بعد از نزول اين آيات ، دانش بشر بدين جا رسيد كه افلاكِ پوست پيازى ، به كلّى موهوم انگاشته مى شود و آنچه واقعيت دارد ، اين است كه كُرات آسمان ، هر كدام در مدار و جايگاه خود ، معلَّق و ثابت اند ، بى آن كه تكيه گاهى داشته باشند و تنها چيزى كه آنها را در جاى خود ثابت مى دارد ، تعادل قوّه جاذبه و دافعه است كه يكى ارتباط با جِرم اين كُرات دارد و ديگرى ، مربوط به حركت آنهاست . اين تعادل جاذبه و دافعه ، به صورت يك ستون نامرئى ، كُرات آسمان را در جاى خود ، نگه داشته است . ۲

پنج . نظم دقيق حاكم بر كُرات آسمانى

درس ديگر خداشناسى ، حركت منظّم و دقيق اجرام آسمانى در مدار خويش است ، به گونه اى كه نه تنها با هم تصادف نمى كنند ، بلكه از قرن ها پيش مى توان رويدادهاى آسمانى را پيش بينى كرد . آيا مى توان باور كرد كه ميلياردها اجرام آسمانى كه بسيارى از آنها هزاران برابرِ زمين هستند ، با سرعت سرسام آورى كه دارند ، به حكم تصادف كور ، ميليون ها سال بدون كم ترين انحراف ، در مدار خود حركت كنند ؟ !
قرآن كريم ، اين درس خداشناسى را چنين تبيين مى فرمايد :
«إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّمَـوَ تِ وَ الْأَرْضَ أَن تَزُولاَ وَ لَئِن زَالَتَا إِنْ أَمْسَكَهُمَا مِنْ أَحَدٍ مِّنم بَعْدِهِ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا . ۳

1.ر . ك : ص ۳۲۴ (درس هاى خداشناسى در آفرينش زمين) .

2.تفسير نمونه : ج ۱۰ ص ۱۱۱ .

3.فاطر : آيه ۴۱ .


دانش نامه عقايد اسلامي ج4
400

و آسمان را سقفى محفوظ قرار داديم و آنها از نشانه هاى آن، روى گردان اند» .
و نيز اين سخن خداوند كه:
«أَفَلَمْ يَرَوْاْ إِلَى مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا خَلْفَهُم مِّنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ إِن نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاءِ إِنَّ فِى ذَ لِكَ لاَيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيبٍ . ۱ آيا آسمان و زمينى را كه پيشِ روى و پشتِ ايشان است ، نديده اند كه اگر بخواهيم آنها را به زمين فرو ببريم و يا پاره اى از آسمان را بر ايشان فرو اندازيم ، بى گمان ، در اين ، نشانه اى براى هر بنده توبه كارى است» .

چهار . معلّق بودن كُرات آسمانى در فضا

معلّق بودن كُرات آسمانى در فضا بدون ستون و كنترل آنها به وسيله قوّه جاذبه كه قرآن از آن به «ستون نامرئى» تعبير كرده است ، عنوانِ درس ديگرى از درس هاى توحيد و خداشناسى از نگاه قرآن است كه در دو آيه به آن اشاره شده است :
«اللَّهُ الَّذِى رَفَعَ السَّمَـوَ تِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا . ۲ خدايى كه آسمان ها را بدون ستونى كه ببينيد ، برافراشت» .
«خَلَقَ السَّمَـوَ تِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا . ۳ آسمان ها را بدون ستونى كه ببينيد ، آفريد» .

1.سبأ : آيه ۹ .

2.رعد ، آيه ۲ .

3.لقمان ، آيه ۱۰ .

  • نام منبع :
    دانش نامه عقايد اسلامي ج4
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: رضا برنجكار، ترجمه: عبدالهادى مسعودى، مهدى مهریزى، على نقى خدایارى، محمّد مرادی و جعفر آریانی
    تعداد جلد :
    10
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1385
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 66485
صفحه از 604
پرینت  ارسال به