335
توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1

۶۰۸.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :مسلمان ، برادرِ مسلمان است و مسلمان را سزاوار نيست كه به برادرش چيزى معيوب بفروشد و عيبش را به وى نگويد .

۶۰۹.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :اين كه فروشنده ، عيب آن چه را مى فروشد پنهان كند ، فريبگرى است . . . مسلمان را روا نيست كه به برادرش چيزى بفروشد كه عيبش را مى داند ، مگر اين كه آن عيب را به مشترى بنمايانَد ؛ و [نيز] غيرِ فروشنده را روا نيست كه اگر آن عيب را مى داند و مى بيند كه مشترى نادانسته آن چيز را مى خرد ، عيب را به او نگويد .

۶۱۰.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :اى مردم! [اين ها را] به خاطر بسپاريد : احتكار نكنيد ؛ در رقابت با يكديگر ، قيمت را بالا نبريد ؛ و كالا را [با بازارگرمى] عرضه نكنيد .

۶۱۱.امام على عليه السلام :اى صنف تاجران! از پنج چيز بپرهيزيد : اين كه فروشنده كالاى خود را بستايد ؛ اين كه مشترى كالا را نكوهش كند ؛ سوگند خوردن بر معامله ؛ عيب پوشى ؛ و ربا خوارى . بدين سان ، [معامله ]حلال براى شما راست مى گردد ؛ و با آن از حرام رهايى يابيد .

۶۱۲.فتح الأبواب از احمد بن محمّد بن يحيى :يكى از دوستان ما قصد كرد كه براى تجارت روانه گردد ؛ گفت: «روانه نمى شوم تا نزد جعفر بن محمّد روم و او را سلام دهم و در اين كار با او مشورت كنم و از وى طلب دعا نمايم» . ـ [راوى] گفت: ـ پس نزد امام رفت و گفت: «اى پسر رسول خدا! من قصد كرده ام كه براى تجارت روانه شوم و بر خويش سوگند خورده ام كه روان نشوم تا شما را ديدار كنم و با شما مشورت نمايم و از شما طلب دعا نمايم» . گفت: «پس برايم دعا كرد و آن گاه ، فرمود: بر تو باد راست گفتارى ؛ و عيبى را كه در كالاى تو است ، مپوشان ؛ و آن را كه به تو اعتماد ورزيده ، مفريب كه فريفتنِ او [در حكم ]رباخوارى است ؛ و براى مردم جز آن چه را كه براى خويشتن مى پسندى ، مپسند ؛ و حق را بده و بستان ؛ و [حقيقت را] مپوشان و خيانت نورز ؛ كه بازرگان راستى پيشه در روز قيامت ، همراه فرشتگان بزرگوار نيكومرام خواهد بود ؛ و از سوگند بپرهيز ، كه سوگند ناروا براى سوگند خورده آتش بر جاى مى نهد . و بازرگان ، بدكار است ، مگر آن كس كه حق را بدهد و حق را بستاند .


توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1
334

۶۰۸.عنه صلى الله عليه و آله :المُسلِمُ أخُو المُسلِمِ ، ولا يَحِلُّ لِمُسلِمٍ باعَ مِن أخيهِ بَيعا فيهِ عَيبٌ إلاّ بَيَّنَهُ لَهُ . ۱

۶۰۹.عنه صلى الله عليه و آله :كِتمانُ البائِعِ عَيبَ ما باعَهُ غِشٌّ . . . لا يَحِلُّ لِمُسلِمٍ أن يَبيعَ مِن أخيهِ بَيعا يَعلَمُ فيهِ عَيبا إلاّ بَيَّنَهُ ، ولا يَحِلُّ لِغَيرِهِ إن عَلِمَ ذلِكَ العَيبَ أن يَكتُمَهُ عَنِ المُشتَري إذا راهُ اشتَراهُ ولَم يَعلَم بِهِ . ۲

۶۱۰.عنه صلى الله عليه و آله :أيُّهَا النّاسُ احفَظوا : لا تَحتَكِروا ، ولا تَناجَشوا ، ولا تَلَقَّوُا السِّلَعَ . ۳

۶۱۱.الإمام عليّ عليه السلام :مَعاشِرَ التُّجّارِ ، اِجتَنِبوا خَمسَةَ أشياءَ : مَدحَ البائِعِ ، وذَمَّ المُشتَري ، وَاليَمينَ عَلَى البَيعِ ، وكِتمانَ العُيوبِ ، وَالرِّبا ؛ يَصِحَّ لَكُمُ الحَلالُ ، وتَتَخَلَّصوا بِذلِكَ مِنَ الحَرامِ . ۴

۶۱۲.فتح الأبواب عن أحمد بن محمّد بن يحيى :أرادَ بَعضُ أولِيائِنَا الخُروجَ لِلتِّجارَةِ ، فَقالَ : لا أخرُجُ حَتّى آتِيَ جَعفَرَ بنَ مُحَمَّدٍ عليهماالسلامفَاُسَلِّمَ عَلَيهِ ، وأستَشيرَهُ في أمري هذا ، وأسأَلَهُ الدُّعاءَ لي . قالَ : فَأَتاهُ فَقالَ : يَابنَ رَسولِ اللّهِ ، إنّي عَزَمتُ عَلَى الخُروجِ لِلتِّجارَةِ ، وإنّي آلَيتُ عَلى نَفسي أن لا أخرُجَ حَتّى ألقاكَ وأستَشيرَكَ ، وأسأَلَكَ الدُّعاءَ لي . قالَ : فَدَعا لي ، وقالَ عليه السلام : عَلَيكَ بِصِدقِ اللِّسانِ في حَديثِكَ ، ولا تَكتُم عَيبا يَكونُ في تِجارَتِكَ ، ولا تَغبِنِ المُستَرسِلَ ؛ فَإِنَّ غَبنَهُ رِبا ، ولا تَرضَ لِلنّاسِ إلاّ ما تَرضاهُ لِنَفسِكَ ، وأعطِ الحَقَّ وخُذهُ ، ولا تُخفِ ، ولا تَخُن ؛ فَإِنَّ التّاجِرَ الصَّدوقَ مَعَ السَّفَرَةِ الكِرامِ البَرَرَةِ يَومَ القِيامَةِ ، وَاجتَنِبِ الحَلفَ ؛ فَإِنَّ اليَمينَ الفاجِرَةَ تورِثُ صاحِبَهَا النّارَ ، وَالتّاجِرُ فاجِرٌ إلاّ مَن أعطَى الحَقَّ وأخَذَهُ . ۵

1.سنن ابن ماجة : ۲ / ۷۵۵ / ۲۲۴۶ ، المستدرك على الصحيحين : ۲ / ۱۰ / ۲۱۵۲ ، السنن الكبرى : ۵ / ۵۲۳ / ۱۰۷۳۴ كلّها عن عقبة بن عامر الجهني ، كنز العمّال : ۴ / ۵۹ / ۹۵۰۲ .

2.دعائم الإسلام : ۲ / ۴۷ / ۱۱۵ .

3.المعجم الكبير : ۲۲ / ۳۸۲ / ۹۵۲ عن زامل بن عمرو عن أبيه عن جدّه ، كنز العمّال : ۴ / ۱۷۸ / ۱۰۰۵۶ .

4.المقنعة : ۵۹۱ ، معدن الجواهر : ۵۰ .

5.فتح الأبواب : ۱۶۰ ، بحار الأنوار : ۹۱ / ۲۳۵ / ۱ .

  • نام منبع :
    توسعه اقتصادي بر پايه قرآن و حديث ج1
    سایر پدیدآورندگان :
    محمّد محمّدى رى‏شهرى، با همکاری: سیدرضا حسینی
    تعداد جلد :
    2
    ناشر :
    انتشارات دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1382
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 72200
صفحه از 506
پرینت  ارسال به