دانش نامه عقايد اسلامي ج4
صفحه 9
پيش گفتار
ستايش ، خداى را كه نخستِ بى آغاز و واپسينِ بى پايان است ؛ آن كه ديده تماشاگران ، ديدنش نتواند و خيال توصيفگران از توصيفش درماند .
ستايش ، خداوند را بر آنچه از خود به ما شناساند و شكرش را به ما الهام كرد و دريچه هاى علم به ربوبيّتش را بر ما گشود و اخلاص در توحيدش را به ما ره نمود و ما را از كژروى و دودلى در كارش دور ساخت ؛ ستايشى بالا رونده تا اوجِ والاترين والايى ها ، در نوشته اى رقم خورده تا بلنداى حضور .
و درود بر بنده برگزيده اش محمّد صلى الله عليه و آله خاتم پيامبران و خاندان پاك و پاكيزه اش ؛ آنان كه خدا پليدى را از ايشان ببُرد و آنان را به طهارت كامل رسانْد ، و نيز بر همراهانش ؛ آنان كه حقّ همراهى به جاى آوردند و او را اجابت كردند و به سويش شتافتند و در پاسخ دعوتش ، از يكديگر پيشى گرفتند .
خداشناسى ، مهم ترين مسئله اى است كه در طول تاريخ ، انديشه بشر را به خود مشغول كرده است و كتاب هاى فراوانى در اين باره نگارش يافته است . امّا آيا مى توان گفت : بهترين كتابى كه مردم را با آفريدگار خود آشنا مى كند ، كدام است؟
دانش نامه عقايد اسلامي ج4
صفحه 10
بهترين كتاب خداشناسى
بى ترديد ، بهترين كتاب خداشناسى ، كتابى است كه به وسيله بهترين خداشناس ، نگارش يافته باشد و بهترين خداشناس ، ذات مقدّس بارى تعالى است . هيچ كس مانند خداوند متعال نمى تواند خود را شناساند و پس از او در ميان آفريده ها ، هيچ كس مانند انبياى الهى و اوصياى آنها خداوند متعال را نشناخته است . از اين رو ، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، خطاب به على عليه السلاممى فرمايد :
يا علىّ ! ما عَرَفَ اللّهَ حَقَّ مَعرِفَتِهِ غَيرى وغَيرُكَ . ۱ اى على! جز من و تو ، كسى خدا را آن چنان كه بايد ، نشناخت.
بر اين پايه ، قرآن و سخنان نورانى اهل بيت عليهم السلام بهترين وسيله آشنا شدن و آشنا كردن با خداوند متعال است و بهترين كتاب خداشناسى ، كتابى است كه بر اساس رهنمودهاى قرآن و سنّت ، نگارش يافته باشد . ناديده گرفتن اين رهنمودها و تكيه كردن بر انديشه ناقص بشر ، نه تنها راه رسيدن به مقصد را بر پژوهشگر دور مى كند ، بلكه احتمال گم راهى او را نيز افزون مى نمايد .
بررسى پژوهش هاى خداشناسى
بررسى دقيق پژوهش هايى كه تاكنون درباره خداشناسى انجام گرفته از يك سو ، و تأمّل در رهنمودهاى قرآن و سنّت در اين زمينه از سوى ديگر ، به روشنى نشان مى دهد كه جوامع اسلامى ، بويژه دانش پژوهان آنها ، تا چه حد در اين باره قصور و يا تقصير داشته اند .
اين بررسى نشان مى دهد كه خداوند متعال ، خود ، بهترين ، عميق ترين و در
1.ر . ك : دانش نامه أميرالمؤمنين عليه السلام : ح ۳۵۸۷ .